جمعه کاری، اصطلاحی است که در قانون کار برای تعریف کار در روز جمعه که تعطیل هفتگی کارگران است، مورد استفاده قرار می گیرد. درواقع، اگر با رضایت کار فرما و کارگر، در روز جمعه که طبق قانون روز تعطیل هفتگی کارگران است، کارگر مشغول کار باشد در صورت در نظر گرفتن روز تعطیل جایگزین در طول هفته مشمول پرداخت 40 درصد دستمزد روزانه مازاد به عنوان جمعه کاری می شود و اگر روز تعطیلی جایگزین تعیین نشود، علاوه بر پرداخت جمعه کاری مشمول پرداخت اضافه کاری هم می شود. در ادامه این مقاله اطلاعاتی پیرامون نحوه محاسبه جمعه کاری و تفاوت آن با اضافه کاری ارائه می شود.
🔶 بیشتر بخوانید: بهترین سیستم حضور و غیاب اداری
جمعه کاری چیست؟
مدیریت نیروی انسانی و محاسبه دقیق حقوق و دستمزد، یکی از دغدغه های اصلی کارفرمایان ومدیران سازمان هاست که امروزه به لطف حضور دستگاه های حضور و غیاب و نرم افزاری محاسبه حقوق و دستمزد به آسانی انجام می شود. یکی از موارد مهم در رابطه با محاسبه حقوق و دستمزد پرداخت فوق العاده جمعه کاری است. از آنجایی که بر اساس قانون کار، جمعه به عنوان روز تعطیل رسمی با حقوق کارگران تعریف شده است؛ اگر به هر دلیلی کارگر در جمعه هم کار کند، حتی اگر روز دیگری هم به جای جمعه تعطیل باشد، جمعه کاری به حساب می آید. کارفرما موظف است به ازای هر روز کار در روز جمعه مبلغی را به عنوان فوق العاده جمعه کاری به کارگر پرداخت کند که شامل 40 درصد از دستمزد ثابت روزانه کارگر می شود.
جمعه کاری در قانون کار
بر اساس ماده ۶۲ قانون کار، روز جمعه، روز تعطیل هفتگی کارگران با استفاده از مزد در نظر گرفته می شود و کارگران در این روز بدون نیاز به حضور در محل کار دستمزد یک روز کامل را دریافت می کنند. در صورت لزوم، اگر کارگر در روز جمعه هم مشغول به کار باشد، کارفرما باید یکی دیگر از روزهای هفته را به عنوان جایگزین تعطیلی هفتگی در روز جمعه در نظر بگیرد و همچنین مبلغی را به عنوان فوق العاده جمعه کاری به کارگر پرداخت کند.
میزان حقوق جمعه کاری
میزان حقوق فوق العاده جمعه کاری، بر اساس میزان پرداختی روزانه کارگر محاسبه می شود و طبق قانون معادل 40 درصد دستمزد ثابت روزانه کارگراست. به عنوان مثال، اگر حقوق ثابت دریافتی یک کارگر 12 میلیون تومان در ماه باشد، میزان دستمزد ثابت روزانه وی حدود 400 هزار تومان و میزان فوقالعاده جمعه کاری 160 هزار تومان خواهد بود. دقت کنید، که این مبلغ فوق العاده جمعه کاری کارگر است که با مزد روزانه برای یک روز عادی که همان 400 هزار تومان، جمعا حقوق جمعه کاری کارگر را تعیین می کند که دراین مثال معادل 560 هزار تومان خواهد بود. همچنین، در صورتی که جمعه کاری شامل ماموریت یا اضافه کاری هم باشد میزان فوقالعاده ماموریت و اضافه کاری هم به مبلغ دستمزد جمعه کاری افزوده میشود.
نحوه محاسبه کار جمعه در 1404
از آنجایی که ثابت ماهانه دریافتی کارگران در سال 1404 مبلغ 10,390,968 تومان بصورت ماهانه تعیین شده است. میزان دستمزد یک روز کار دراین سال تقریبا معادل 346000 تومان و فوق العاده جمعه کاری هم که چهل درصد دستمزد روزانه را شامل می شود حدود 138000 تومان خواهد بود. البته این مبلغ بسته به فاکتورهای مختلف مثلا زمانیکه جمعه کاری، مشمول ماموریت یا اضافه کاری هم باشد تغییر میکند.
نحوه محاسبه جمعه کاری
طبق ماده 62 قانون کار، فوق العاده جمعه کاری معادل 40 درصد دستمزد ثابت یک روز کارگر است. برای محاسبه دستمزد جمعه کاری کارگران، باید حقوق ثابت ماهانه کارگر که شامل دستمزد پایه وی بعلاوه مزایای به تبع شغل ( حق جذب، حق مسئولیت، حق سرپرستی) است را به ازای یک روز کاری محاسبه کرده و سپس چهل درصد آن را به عنوان فوق العاده جمعه کاری به کارگر پرداخت کرد. برهمین اساس می توان از فرمول یک زیر برای محاسبه این فوق العاده استفاده کرد.
فرمول محاسبه جمعه کاری با یک روز تعطیل در هفته
طبق آنچه در قسمت های قبلی گفته شد، فرمول محاسبه جمعه کاری با روز تعطیل جایگزین عبارت است از :
40% × دستمزد ثابت روزانه = جمعه کاری
برای محاسبه دستمزد ثابت روزانه باید دستمزد ماهیانه را تقسیم بر تعداد روزهای ماه کنیم. حقوق ماهیانه هم از فرمول زیر محاسبه می شود.
حقوق پایه× مزایای به تبع شغل*= حقوق ثابت ماهانه
نکته*: مزایای به تبع شغل شامل حق جذب، حق سرپرستی و حق مسئولیت می شود.
🔶 بیشتر بخوانید: انواع مرخصی و مانده مرخصی در قانون کار
فرمول محاسبه جمعه کاری بدون روز تعطیل جایگزین
اگر کارگر در روز جمعه هم مشغول به کار باشد ولی روز جایگزینی به عنوان روز تعطیل هفتگی برای او در نظر گرفته نشود، به ازای کار در روز جمعه بدون روز تعطیل جایگزین، هم فوق العاده جمعه کاری به او تعلق می گیرد و هم مشمول فوق العاده اضافه کاری می شود. فوق العاده جمعه کاری معادل 40 درصد دستمزد روزانه و فوق العاده اصافه کاری هم معادل 40 درصد دستمزد روزانه است بنابراین، فوق العاده جمعه کاری بدون تعطیلی جایگزین، معادل 80 درصد حقوق روزانه کارگر خواهد بود و فرمول محاسبه آن به شکل زیر است.
80% × دستمزد ثابت روزانه = جمعه کاری (بدون تعطیلی جایگزین)
جمعه کاری کارکنان شیفتی
در برخی مشاغل که پرسنل آنها به صورت شیفتی و در نوبت های کاری ثابت یا چرخشی مشغول به کار هستند؛ به کارکنان شیفتی فوق العاده نوبت کاری پرداخت می شود. همچنین، اگر روزهای نوبت کاری شامل روز جمعه باشد، فوق العاده جمعه کاری، که معمولاً حدود ۲۲.۵ درصد از حقوق عادی کارگران است به آن ها تعلق می گیرد.
اضافه کاری روز جمعه
مطابق قانون کار، روز جمعه روز تعطیل هفتگی است و کارگر بدون حضور در محل کار مشمول پرداخت دستمزد می شود. حال اگر کارگر در روز جمعه مشغول به کار باشد و درهفته بعد روز جایگزینی به جای تعطیلی جمعه برای او در نظر گرفته نشود، علاوه بر پرداخت فوق العاده جمعه کاری که معادل 40 درصد دستمزد روزانه است، مشمول پرداخت حق اضافه کاری 40 درصدی هم خواهد بود. همچنین، اگر جمعه روز کاری تعریف شود و روز دیگری در هفته به عنوان تعطیل در نظر گرفته شود ولی کارگر44 ساعت کار هفتگی خود را در آن هفته گذرانده باشد، جمعه اضافه کارمحسوب شده و مشمول پرداخت 40 درصد حق اضافه کاری خواهد بود.
فوق العاده جمعه کاری در ماموریت
یکی دیگر از چالش مهم در رابطه با محاسبه جمعه کاری به موضوع اعزام کارکنان به ماموریت در روز جمعه مربوط می شود. اگر کارمندی در روز جمعه به ماموریت اعزام شود و روز دیگری به عنوان روز تعطیل جایگزین برای وی تعیین شده باشد، تنها حق ماموریت را به عنوان فوق العاده دریافت می کند. اما اگر اعزام به ماموریت در روز جمعه بدون تعیین روز دیگری به عنوان جایگزین تعطیلی روز جمعه باشد، کارمندعلاوه بر دریافت حق ماموریت مشمول پرداخت 40 درصد فوق العاده جمعه کاری نیز می شود.
مقایسه جمعه کاری و تعطیل کاری
جمعه کاری صرفا به کار کردن در روز جمعه که روز تعطیل هفتگی است اطلاق می شود. اما اضافه کاری به کار در روز های دیگر هفته و روز جمعه (درصورتی که به عنوان روز کاری تعیین شده باشد و 44 ساعت هفتگی هم پرشده باشد) گفته می شود. بنابراین، اضافه کاری به ساعاتی گفته می شود که فرد مازاد بر تایم کاری 44 ساعت در هفته، مشغول به کار است و محاسبه فوق العاده آن به تعداد ساعات اضافه کار بستگی دارد.
🔶 بیشتر بخوانید: اضافه کاری چیست؟ | نحوه محاسبه اضافه کاری در قانون کار
جمع بندی
در این مقاله اطلاعاتی در مورد جمعه کاری و نحوه محاسبه فوق العاده جمعه کاری ارائه شد. در مشاغل مختلف در صورت توافق دو طرفه بین کارگر و کارفرما در روز جمعه که طبق قانون کار به عنوان روز تعطیل با دستمزد تعریف شده، کارفرما می تواند از حضور کارگر استفاده کند ولی باید فوق العاده جمعه کاری را به وی پرداخت کند. همچنین،کارفرما باید یک روز تعطیل دیگر را به جای جمعه برای کارگران درنظر بگیرد درغیر اینصورت، کار در روز جمعه علاوه بر فوق العاده جمعه کاری مشمول پرداخت فوق العاده اضافه کاری هم می شود.
سوالات متداول
در این بخش به چند سوال متداول در مورد جمعه کاری و نحوه محاسبه دستمزد آن پاسخ میدهیم.
به چه مشاغلی جمعه کاری تعلق میگیرد؟
در مشاغل مختلف، با توافق کارفرما و کارگر به ازای کار در روز جمعه، کارگر مشمول پرداخت فوق العاده جمعه کاری می شود و این قانون شامل تمام مشاغلی که از قانون کار پیروی می کنند، می شود.
تفاوت اضافه کاری و جمعه کاری در چیست؟
کاری که در جمعه انجام میشود، در صورتی اضافه کاری به حساب می آید که روز جمعه به عنوان روز کاری تعریف شده باشد و 44 ساعت کار هفتگی هم پر شده باشد.
جمعه کاری نگهبان با سایر مشاغل تفاوت دارد؟
بله، چون مشاغلی مانند نگهبانی مستلزم حضور در محل کار در روزهای تعطیل هم می شود، ممکن است با جمعه کاری مشاغل عادی متفاوت باشد.
جمعه کاری چگونه حساب می شود؟
فوق العاده جمعه کاری معادل 40 درصد دستمزد روزانه کارگر است و معمولا به کمک نرم افزار حضور و غیاب محاسبه می شود.
جمعه کاری کارمندان دولت وجود دارد؟
بله، در صورت لزوم کارمندان دولت هم می توانند در روز جمعه مشغول به کار شوند و فوق العاده جمعه کاری برای آن ها هم معادل 40 درصد حقوق روزانه است.
چند ساعت کار در روز جمعه مشمول پرداخت جمعه کاری می شود؟
جمعه کاری به ساعات کاری روزانه بستگی ندارد و تنها به ازای کار در روز جمعه ( حتی اگر یک ساعت باشد) پرداخت می شود.
ضریب جمعه کاری چگونه محاسبه میشود؟
فوق العاده جمعه کاری، معادل 40 درصد حقوق کارعادی است. بنابراین، ضریب برای جمعه کاری 1.8 است.
آیا جمعه کاری مشمول بیمه و مالیات است؟
بله، فوقالعاده جمعه کاری مشمول پرداخت بیمه و مالیات هم میشود.
