مقایسه IT و OT در امنیت سایبری و شبکه های کامپیوتری

مقایسه IT و OT در امنیت سایبری، نشان می‌دهد که تامین امنیت در شبکه‌های IT به حفظ داده‌ها و زیرساخت‌های شبکه تمرکز دارد و با تامین امنیت در شبکه‌های OT  که با ایمن‌سازی تجهیزات فیزیکی و فرایندهای عملیاتی در محیط های صنعتی مرتبط است، تفاوت دارد. با این حال اگر دو دنیای IT و OT را بصورت جداگانه فرض کنیم هنوز هم زیر ساخت های OT بیشتر در معرض خطرات و تهدیدات سایبری هستند. ابزارها و راهبردهای بلند مدت برای حفظ محرمانگی و یکپارچگی در سیستم IT و همچنین دسترس پذیری و حفظ امنیت سیستم های OT وجود دارند که با همگرایی بیشتر این دو فناوری در سال های اخیر دسترسی به وضعیت پایدار و ایمن را در یک محیط یکسان امکان پذیر کرده اند. در ادامه این مطلب ضمن مقایسه مقایسه IT و OT از جنبه های مختلف، به بررسی چالش های تامین امنیت سایبری در این سیستم می پردازیم.

بیشتر بخوانید: انواع تجهیزات شبکه و کاربرد شبکه های کامپیوتری

معرفی IT و OT

برای درک بیشتر تفاوت ها و شباهت دو تکنولوژی IT و OT در ابتدا باید تعریف مشخصی از هر یک از این دو داشته باشیم تا بتوانیم از جنبه های مختلف و حائز اهمیت به مقایسه آن ها بپردازیم. 

فناوری عملیاتی OT (Operational Technology) چیست؟

فناوری عملیاتی در حقیقت به مجموعه ای از سیستم‌ها یا دستگاه‌های قابل برنامه‌ریزی اشاره دارد که فرآیندها و رویدادهای فیزیکی را در یک سازمان نظارت و کنترل می‌کنند و با محیط فیزیکی تعامل دارند. سیستم‌های کنترل صنعتی (ICS)، سیستم‌های مدیریت ساختمان و مکانیسم‌های کنترل دسترسی فیزیکی برخی از زیرمجموعه های فناوری  OT هستند. سیستم‌های فناوری عملیاتی در کنترل ایمنی و کیفیت در صنایعی مانند نفت و گاز، صنایع تولیدی، خدمات رفاهی و مراقبت‌های بهداشتی کاربرد دارند. 

فناوری اطلاعاتی IT (Information Technology) چیست؟

فناوری اطلاعات (IT) شامل استفاده از رایانه‌ها، نرم‌افزارها و شبکه‌ها جهت ایجاد، محافظت، پردازش، ذخیره و تبادل انواع داده‌های الکترونیکی است. IT یک اصطلاح با حوزه تخصصی گسترده و متنوع است که شامل چندین زیرشاخه‌ها مختلف است که رایانه و دستگاه های فیزیکی مشابه، ارتباطات دیجیتال، مدیریت شبکه، اجزای نرم‌افزاری تنها بخش های محدودی از آن هستند. هدف مشترک همه سیستم‌های فناوری اطلاعات حل مشکلات، ساده سازی و نیز ارتقا کیفیت تبادل و مدیریت اطلاعات است.

مقایسه تکنولوژی OT و IT

 فناوری عملیاتی و فناوری اطلاعات هر دو به استفاده از سیستم‌های دیجیتال برای بهبود عملکرد، سرعت و کیفیت اتکا دارند و این موضوع مهمترین شباهت این دو فناوریاست؛ اما  اهداف و اولویت‌های تکنولوژی OT و IT  متفاوت است. در جدول زیر دو تکنولوژی  OT و IT از جنبه های مختلف با یکدیگر مقایسه شده اند. 

نحوه انتخاب بین OT و IT

در سال های گذشته، محیط‌های فناوری اطلاعات (IT) و فناوری عملیاتی (OT) کاملا مستقل از هم بودن اما به مرور با پیشرفت دیجیتالی‌شدن و ظهور تکنولوژی‌های جدید اتصال میان IT و OT  در حال توسعه است. در واقع هر چه به جلوتر حرکت میکنیم تمایل برای همگرایی بیشتر این دو فناوری افزایش می یابد؛ زیرا این همگرایی منجر به افزایش کارایی، پایداری بیشتر و نوآوری شده است. البته همگرایی IT/OT، ممکن است چالش‌ها و خطرات جدیدی در زمینه امنیت سایبری ایجاد کند. نمونه ای از همگرایی IT/OT، دستگاه‌های اینترنت اشیاء صنعتی (IIoT) هستند که با تلفیق دستگاه‌های فیزیکی و ابزارهای دیجیتال امکان اتوماسیون فرآیندها، نظارت از راه دور، تحلیل عملکرد را فراهم کرده اند و نقش مهمی در افزایش بهره وری و تسهیل امور، بهبود تصمیم گیری و کاهش خطا های انسانی در سازمان ها داشته است. به عبارت دیگر، همگرایی این دو فناوری به جای انتخاب بین آن ها می تواند نقش یک تسهیل‌کننده کارآمد را در تحولات دیجیتال، داشته باشد و به سازمان‌ها کمک کند تا عملیاتی های صنعتی و تجاری خود را با توانایی‌های دیجیتال هماهنگ کنند و به کسب و کار خود جان تازه ای ببخشند. 

مشاوره ی تخصصی استفاده از IT و OT

برای دریافت بالاترین سطح بهره وری در یک محیط سازمانی با نیازهای اطلاعاتی و فیزیکی مختلف می توان از طریق اتصال هرچه بیشتر سیستم‌های OT به فضای اینترنت و ایجاد ارتباط بین فرآیندهای ایمن‌سازی شبکه‌های IT و OT  اقدام کرد تا ضمن بهبود بهره‌وری کلی ریسک تهدیدات سایبری هم کاهش یابد. 

شبکه‌های OT که آسیب پذیری سایبری بیشتری دارند؛ می توانند با بهره‌گیری از قابلیت‌های امنیتی IT، تاثیر حملات سایبری و اقدامات خرابکارانه را به حداقل برسانند؛ لذا استفاده از سیستم های OT با قابلیت پشتیبانی از اینترنت، تجهیزات شبکه ایمن و همچنین در نظر گرفتن سناریوهای امنیتی ترکیبی برای کنترل بهتر تهدیدات سایبری حائز اهمیت است. شرکت مهندسی مکسا یکی از تامین کنندگان اصلی انواع تجهیزات شبکه و ارائه دهندگان خدمات شبکه و سایبری در ایران است و قادر است طیف گسترده ای از انواع سرور، مدل های مختلف فایروال و سایر تجهیزات امنیت سایبری را ارائه دهد. برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه و دریافت مشاوره تخصصی تامین امنیت سایبری می توانید به وب سایت مکسا به آدرس www.maxasecurity.com مراجعه فرمایید یا با شماره تلفن ۷۸۷۵۶۰۰۰ ۰۲۱ تماس حاصل نمایید. 

جمع بندی

در این مقاله به مقایسه دو فناوری IT و OT پرداختیم. فناوری عملیاتی یا  OT بر عملکرد و ایمنی فرآیندهای فیزیکی در یک سازمان متمرکز است در حالیکه فناوری اطلاعات یا IT بیشتر در زمینه تولید، تبادل، امنیت و کنترل اطلاعات کاربرد دارد. سیستم‌های OT در مقایسه (IT) در برابر تهدیدات آسیب‌پذیرتر هستند و مدیریت آن ها چالش‌های بیشتری را به‌همراه دارد؛ با این حال در سال های اخیر با همگرایی این دو فناوری تحولات زیادی در دنیای دیجیتال صورت گرفته و امکان مدیریت بهتر امور، اتوماسیون و ساده سازی فرایندها و افزایش بهره وری در سازمان را فراهم کرده است. به عبارت دیگر، افزایش تعاملات میان این دو فناوری مجزا به بهبود عملکرد و کارایی سازمان ها در زمینه های مختلف منجر شده است. در این مقاله ضمن مقایسه این دو فناوری از جهات مختلف، شرکت مهندسی مکسا به عنوان یکی از شرکت های مرجع دریافت مشاوره تخصصی در زمینه OT و IT و تامین تجهیزات مرتبط با آن ها معرفی شد. 

سوالات متداول

در این بخش به چند سوال متداول در مورد مقایسه فناوری اطلاعاتی و فناوری عملیاتی پاسخ می‌دهیم. 

تفاوت IT و OT چیست؟ 

 فناوری عملیاتی و اطلاعاتی از جنبه های گوناگون مانند هدف، محیط، چرخه عمر، هزینه ها، اولویت های امنیتی و کاربرد با یکدیگر تفاوت های آشکاری دارند. فناوری عملیاتی بر کنترل و تضمین ایمنی فرآیندهای فیزیکی تمرکز دارد، در حالی که فناوری اطلاعات داده‌ها را مدیریت کرده و بیشتر در عملیات تجاری کاربرد دارد.

فناوری اطلاعات کسب و کار یا BIT چیست؟

فناوری اطلاعات کسب و کار (BIT) در واقع زیر مجموعه فناوری اطلاعات یا همان IT است و به معنای استفاده از مفاهیم و روش‌های محاسباتی در کسب و کارها به منظور اتوماسیون فرآیند، بهبود کارایی و تسهیل امور است. 

مهمترین چالش همگرایی سیستم‌های IT و OT چیست؟ 

مهمترین چالش همگرایی این دو فناوری افزایش چالش های مرتبط با تامین امنیت سایبری است که برای رفع آن ها به کنترل‌های امنیتی تخصصی و همکاری بیشتر بین تیم‌های امنیت IT و OT نیاز داریم. 

اینترنت اشیا چیست؟ 

اینترنت اشیا با به اختصار IOT، یک فناوری چند وجهی نوظهور است که در آن مجموعه‌ای از فناوری های کامپیوتری و دیجیتالی و همچنین تجهیزات فیزیکی ادغام شده اند. در این فناوری  تجهیزاتی مانند حسگر، واحدهای پردازش، نرم‌افزار و سخت‌افزار با دیگر دستگاه‌ها و سامانه‌ها که اشیا نامیده می شوند از طریق اینترنت یا دیگر شبکه‌های ارتباطی مشابه با هم مرتبط هستند.  

مقایسه دو فناوری OT  و IT  از نظر امنیتی چگونه است؟ 

محیط‌های فناوری عملیاتی (OT)، چالش‌های بیشتری را به‌همراه دارد؛ تهدیداتی مانند بدافزارها، باج‌افزارها Ransomware، خطای انسانی و… از مهم ترین چالش های امنیتی هستند که امنیت سایبری OT را نسبت به امنیت سایبری IT سخت تر کرده اند.

دلایل اهمیت امنیت سایبری در سیستم های OT و IT چیست؟ 

 امنیت سایبری در حوزه (IT) از نظر حفظ و حراست از داده‌های سازمانی و کمک به ایجاد ارتباطات پایدار و امنیت سایبری در OT برای تداوم فعالیت های کاری، اتوماسیون بیشتر فرآیندها و… حائز اهمیت است.