هوشمند سازی آتش نشانی یکی از مهم ترین و جدیدترین اقداماتی است که بسیاری از سازمان ها، شرکت ها و مراکز مهم برای افزایش ایمنی و جلوگیری از بروز خسارت های بزرگ و اساسی انجام می دهند. این فرایند با استفاده از سیستم های نظارت تصویری، هوش مصنوعی (AI)، و دوربین های مدار بسته هوش مصنوعی با دقت و سرعت بسیار دقیق و بالایی انجام می شود. در واقع این فرایند با استفاده از روش ها و سیستم های معرفی شده، تشخیص آتش، مدیریت حوادث، کاهش خطاهای انسانی، مدیریت تصاویر به صورت آنلاین و زنده، افزایش سرعت واکنش تیم های آتش نشانی با سرعت و دقت بسیار بالا انجام می گردد. در ادامه این مطلب از وب سایت شرکت مکسا که شرکتی فعال و شناخته شده در زمینه ارائه انواع خدمات هوش مصنوعی است، به بررسی کامل تر هوشمند سازی آتش سازی، کاربردها و مزایای مختلف آن می پردازیم.
بیشتر بخوانید: سیستم تشخیص آتش سوزی با هوش مصنوعی AI

هوشمند سازی در آتش نشانی چیست؟ (آتش نشانی هوشمند)
یکی از مهم ترین مواردی که زمان بروز آتش سوزی در هر مکانی اهمیت زیادی دارد، سرعت عمل بالا برای حضور به موقع در محل برای خاموش کردن و اطفا حریق است. با این وجود به دلایل مختلف ممکن است سرعت عمل تیم های آتش نشانی به دلایل مختلفی مانند ترافیک، دور بودن از محل حادثه، کم بودن تعداد نیروهای آتش نشانی و … به خوبی نباشد. به همین دلیل در چنین شرایطی هوشمند سازی در آتش نشانی اهمیت بیشتری پیدا می کند. به طور کلی منظور از هوشمند سازی در آتش سازی جایگزین کردن روش های مدرن و جدید با سایر روش های سنتی است تا فرایند اطفا حریق با سرعت و دقت بیشتری انجام شود. بنابراین در تعریف بهتر هوشمند سازی در آتش نشانی می توان گفت که این روش یعنی استفاده از فناوری های پیشرفته مانند حسگرها، دوربین های مدار بسته، اینترنت اشیا، ربات ها، هوش مصنوعی، نرم افزارهای مدیریت حوادث، و تحلیل داده ها برای تشخیص دادن سریع آتش، کاهش خسارات، افزایش ایمنی و … است.

روش های هوشمند سازی در زمینه اعلان حریق
خوشبختانه با رشد و پیشرفت تکنولوژی در صنایع مختلف، روش های مختلفی هم برای هوشمند سازی در زمینه اطفا حریق وجود دارد که به کمک آن ها می توان به عملیات نجات محل آتش سوزی سریع تر و با روال بهتری کمک کرد. از جمله روش های هوشمند و حرفه ای برای هوشمند سازی اطفا حریق می توان به موارد مهم و مختلف زیر اشاره کرد:
اعلان حریق با AI (اپراتور پایش هوشمند اعلام حریق)
یکی از پیشرفته ترین و بهترین روش های اعلان حریق با سرعت بالا، استفاده از هوش مصنوعی (AI) است. خوشبختانه امروزه انواع سیستم های نظارت تصویری، دوربین های مدار بسته و حتی نرم افزارهای تشخیصی مختلف طراحی و تولید شده اند که عملکرد بسیار دقیقی دارند . یکی از بهترین سیستم های به روز و پیشرفته در این زمینه، سیستم تشخیص دود و آتش است. با نصب و قرار دادن سامانه های پایش آتش و دود می توان سیستم های نظارتی که با استفاده از دوربین های مدار بسته یا دوربین های حرارتی کار می کند، را در محل مورد نظر نصب کرد. با استفاده از این سیستم الگوریتم های پردازش تصویر با دقت بالا بروز آتش سوزی و وجود دود را شناسایی کرده و هشدارهای لازم داده می شود.
بیشتر بخوانید: سیستم آتش سوزی با هوش مصنوعی AI
به کارگیری دوربین های حرارتی
یکی دیگر از روش های مهم دیگر در هوشمند سازی آتش سوزی، استفاده از دوربین های حرارتی است. عملکرد این دوربین ها بدین صورت است که پس از نصب شدن در محیط مورد نظر، در صورتی که به دلیل آتش سوزی دمای محیط افزایش یابد، سریعا عملکرد دوربین ها فعال شده و وجود آتش سوزی و دود در محیط را تشخیص می دهد و شناسایی می کند. در واقع عملکرد این دوربین های حرارتی بدین صورت است که سریع تر از سایر دوربین های معمولی دیگر، وجود آتش و افزایش دما را تشخیص می دهد و سپس سیستم های اعلام هشدار کار خود را شروع می کنند و هشدار و آلارم های دقیق شروع به کار می کند.
استفاده از نرم افزار تشخیص چهره برای شناسایی فرد آتش افروز
یکی از حرفه ای ترین روش های دیگر برای تشخیص سریع و هوشمندانه آتش سوزی در شرایط مختلف، استفاده از نرم افزار تشخیص چهره است که از آن به منظور تشخیص دادن و شناسایی کردن فردی که باعث آتش سوزی شده استفاده می شود. در واقع در صورتی که یک محل توسط شخصی به صورت عامدانه و نه سهوا دچار آتش سوزی شده باشد، می توان با نصب این سیستم نرم افزاری، سریعا چهره فرد را تشخیص داد و شناسایی کرد. با استفاده از این نرم افزار امکان زوم کردن روی چهره فرد برای تشخیص دقیق تر نیز وجود دارد.
پهبادهای آتش نشان
استفاده از پهبادهای آتش نشان را می توان جز حرفه ای ترین و یکی از مهم ترین و بهترین روش ها برای هوشمند سازی آتش سوزی معرفی کرد. در واقع از این پهبادها معمولا برای سازمان های بزرگ و امنیتی و جلوگیری سریع و به موقع آتش سوزی استفاده می شود. در این روش از پرنده های بدون سرنشین استفاده می شود که به انواع سنسورهای اپتیکی و الکترومکانیکی مجهز شده اند و در شرایطی که امکان استفاده از نردبان در ارتفاع ها و ساختمان های بلند وجود نداشته باشد، از این پهبادها استفاده می شود. علاوه بر این، استفاده از این پهبادهای اتش نشان باعث کاهش و جلوگیری از ریسک هایی مانند ریسک های جانی، افزایش امنیت و دقت، جلوگیری از آسیب های جبران ناپذیر به نیروهای انسانی و … می شود.
برنامه ریزی ربات های آتش نشان
یکی دیگر از روش های هوشمندانه و حرفه ای برای اطفا حریق با سرعت بالا، استفاده از روش هایی مانند برنامه ریزی کردن ربات های آتش نشان است. این ربات ها با قابلیت های منحصر به فردی نظیر فرمان پذیری هوشمند یا فرمانبرداری از نیروهای انسانی، تاثیر قابل توجهی در اطفا حریق و حتی جلوگیری از بروز آتش سوزی های بزرگ و اساسی دارند. عملکرد منحصر به فرد این ربات به صورتی است که به صورت 24 ساعته کار می کند و در دسترس است. علاوه بر این، یکی از مهم ترین ویژگی های این ربات های هوشمند این است که از نیروهای انسانی هم به بهترین نحو فرمانبرداری می کند و با استفاده از آن می توانید به صورت دقیق مشخص کنید که چه ناحیه، چه محل یا اتاقی پایش و نظارت شود.
هوشمند سازی اعلام حریق توسط افراد و پایش هوشمند اعلام حریق
نرم افزارهای اعلام حریق مبتنی بر هوش مصنوعی به گونه ای عمل می کنند که پس از شناسایی و تشخیص هرگونه آتش سوزی در هر سطحی از طریق سیستم های اعلام پیام مثل پیامک، نوتیفیکیشن گوشی و …. کارشناسان مربوطه از وقوع آتش سوزی باخبر شده و سعی در اطفاء حریق می کنند.
راه اندازی اتاق مانیتورینگ پیشرفته به عنوان اتاق فرمان
یکی دیگر از مواردی که میتوان برای بحث اعلان حریق و پیاده سازی روندهای اتش نشانی به کار گرفت راه اندازی اتاق مانیتورینگ پیشرفته جهت رصد و شناسایی وقوع و فرایند اطفاء حریق است. در این اتاق میتوان ویدئو وال های پیشرفته ای را نصب کرد که با استفاده از انواع دوربین های مداربسته، سیستم های نظارت تصویری تصاویر مکان های مختلف مهم شرکت یا سازمان یا انبار را به اپراتور سیستم نشان داده و از این طریق میتوان سریعترین واکنش را نشان داد.
بیشتر بخوانید: خرید ویدئو وال تکنولوژی های SMD، LCD، LED

میزان تاثیر گذاری به کارگیری هوش مصنوعی در اطفاء حریق
تا این قسمت از مقاله در مورد روش های هوشمند و تخصصی در اطفا حریق که با رشد و پیشرفت تکنولوژی متنوع تر شده، به صورت کامل صحبت شد. طبق بررسی های انجام شده و آمار جهانی می توان گفت که استفاده از هوش مصنوعی در اطفا حریق تاثیر قابل توجهی در افزایش سرعت تشخیص آتش سوزی، مدیریت و کنترل آن دارد و آمار آن به شرح زیر است:
- کاهش زمان تشخیص حریق 50 تا 90 درصد
- کاهش خطای انسانی: 70 تا 95 درصد
- بدون دقت تشخیص: 90 تا 98 درصد
- کاهش خسارات مالی: 30 تا 60 درصد
- بهبود و افزایش سرعت عملیات آتش نشانی: 20 تا 40 درصد
- افزایش ایمنی نیروهای آتش نشانی: 40 تا 65 درصد
بیشتر بخوانید: موبایل هوشمند ضد انفجار Defend M8
سوالات متداول پیرامون شیوه های اتش نشانی هوشمند
چگونه AI می تواند دود و شعله آتش را سریع تر از سنسورهای سنتی تشخیص داده و اعلام کند؟
هوش مصنوعی از طریق تحلیل کردن پویای فریم های ویدئویی می تواند تغییرات میکروسکوپی که در پیکسل ها، الگوی حرکت دود ، طیف نوری شعله، و افزایش دما در دوربین های حرارتی رخ می دهد، را بین 3 تا 15 ثانیه تشخیص دهد.
نقش و وظیفه اصلی سیستم نظارت تصویری در سیستم هوشمند آتش نشانی چیست؟
VMS به عنوان مغز مدیریت ویدئو عمل کرده و و وظایف مختلفی نظیر مدیریت دوربین ها، ضبط تصاویر، آرشیو کردن تصاویر و ویدئوها،، ارسال هشدار، تشخیص رویدادها، و برقراری ارتباط با سیستم های هشدار اطفا حریق را بر عهده دارد.
از چه دوربین هایی می توان برای تشخیص هوشمند آتش سوزی در محیط های صنعتی استفاده کرد؟
از جمله بهترین دوربین های تخصصی می توان دوربین های مدار بسته حرارتی، دوربین PTZ، دوربین های Multispectral، دوربین های ضدانفحار برای محیط های غبار آلود، دوربین های مقاوم ATEX برای محیط های انفجاری و … را نام برد.
آیا می توان سیستم دوربین مدار بسته و سیستم نظارت تصویری را به سیستم اطفای حریق خودکار (سنسور هوشمند آتش) متصل کرد؟
بله. امکان متصل کردن بسیاری از سیستم ها با خروجی AI و VMS به سایر اسپرینکلر، FM200 ،NOVEC و سیستم های فشار مثبت وجود دارد تا در صورت آتش سوزی فرایند هشدار دهی سریع تر انجام شود.
سرعت واکنش آتش نشانی در صورت استفاده از هوش مصنوعی چقدر است؟
تشخیص آتش با استفاده از هوش مصنوعی از چند دقیقه به چند ثانیه کاهش می یابد و این مقدار باعث افزایش سرعت اطلاع رسانی از میزان 50 تا 90 درصد بیشتر می شود.























4 پاسخ
در خصوص تجهیز ایستگاه های سازمان آتش نشانی به این تجهیزات و نحوه آن هم راهنمایی بفرماید.
هوش مصنوعی آتش نشانی توی تشخیص آتیش اینجوری که به محض اینکه شعله ای میزنه ربات میگه آتیش رو پیدا کردم کجا پارک کنم 🚒🚒🚀😂
تو آتش نشانی هوشمند سوالی که پیش میاد اگه برق بره یا سیستم خطا بده خب چه اتفاقی میوفته ؟؟؟؟راهکاری برای این وجود داره ؟
باسلام
همه فرآیندهای اختصاصی نرم افزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی در حوزه آتش نشانی دارای استانداردهای خاصی است که در زمان اجرا و پیاده سازی سیستم یک به یک لحاظ شده و تمهیدات لازم برای حل چنین مشکلاتی نیز پیشاپیش اندیشیده می شود.