پهپاد چیست؟ پهپاد مخفف چیست؟ اگر میخواهید کاملاً با پهپاد (همان drone)، ویژگیهای آن و تمامی مسائل پیرامونش آشنا شوید، تا انتهای این مطلب همراه ما بمانید. پهپاد واژهای است که این روزها زیاد به گوش میخورد. زیرا استفاده از این پرندههای بدون سرنشین نهتنها در دنیا بلکه در ایران نیز بسیار رواج یافته است. در واقع پهپادها تحولات عظیمی در زمینههای مختلف خصوصاً مسائل نظامی ایجاد کردهاند. به همین دلیل یکی از محبوبترین تجهیزات پرنده در سراسر جهان محسوب میشوند. با مرور اخبار جهان میتوان بهخوبی دریافت که پهپادها در امور نظامی به میزان زیادی جایگزین هلیکوپتر و هواپیما شدهاند و در حفظ امنیت جانی نیروهای انسانی نقش مهمی دارند. اما این موضوع تنها قابلیت و کاربرد پهپاد در جهان محسوب نمیشود؛ بلکه در حال حاضر از پرنده بدون سرنشین در زمینههای مختلفی استفاده میشود. قابلیتها، ویژگیها، ابعاد کوچک، هزینه مقرونبهصرفه، عدم نیاز به نیروی انسانی و… از مسائل مهمی در خصوص پهپاد هستند که موجب جلبتوجه مردم دنیا به سمت این دستگاه پرنده شدهاند. در ادامه بهصورت کامل و مفصل به بررسی پرنده کوچک بدون سرنشین یا همان پهپاد (توضیحاتی برای ساخت پهباد کوچک) خواهیم پرداخت.
🔶بیشتر بخوانید: دوربین حرارتی thermal کشف پهباد
پهپاد چیست (drone)؟
پهپاد مخفف چیست؟ پهپاد در زبان فارسی مخفف عبارت ” پرنده هدایتپذیر از دور” است. در واقع کلمه پهپاد از حروف اول هر یک از کلمات موجود در این عبارت گرفته شده است. پهپاد یک وسیله پرنده بدون سرنشین است که با کنترل از راه دور هدایت میشود؛ اما از قابلیت هدایت خودکار نیز برخوردار است. بدنه، موتور، ملخها، باتری و سیستم ناوبری از اجزای اصلی تشکیلدهنده پهپاد هستند. این وسیله معمولاً برای جمعآوری اطلاعات، عکسبرداری و یا مأموریتهای مختلف بهجای انسان مورد استفاده قرار میگیرد. با مدیریت پهپاد و به پرواز در آوردن آن میتوان بهراحتی این دستگاه را برای فیلمبرداری و عکسبرداری به کار برد و نتایج را ثبت و ضبط نمود.
پهپاد به انگلیسی تحت عنوان DRONE شناخته میشود؛ درواقع DRONE واژه عمومی و پرکاربردی است که در رسانهها، فیلمسازی، سرگرمی و مسائل غیرنظامی به پهپاد اختصاص مییابد. درحالیکه در امور نظامی، مهندسی و یا هوافضا، واژههای تخصصیتری به زبان انگلیسی برای پهپاد استفاده میشود. UAV که مخفف عبارت Unmanned Aerial Vehicle و به معنای “پرنده بدون سرنشین” است، یکی از اسامی تخصصی پهپاد در زبان انگلیسی است. علاوهبرآن، UAS که مخفف عبارت Unmanned Aircraft System است و معنای “سامانه هوایی بدون سرنشین” را میدهد. UAS نیز در موارد نظامی و تخصصی برای نام بردن پهپاد مورد استفاده قرار میگیرد.
🔶 بیشتر بخوانید: قابلیت تشخیص انسان | Human Detection دوربین مداربسته

بررسی تاریخچه پهپاد یا پهباد کنترلی
آغاز ساخت پهپاد و استفاده از آن در جهان قرن بیستم است که از آن زمان تا کنون حدود یک قرن گذشته است. اولین نمونههای این وسیله در جنگ جهانی اول بهمنظور جاسوسی و شناسایی موقعیت دشمن به کار میرفته است. در آن زمان، پهپادها بسیار ساده و ابتدایی بودند و از تکنولوژیهایی که امروزه در ساخت پهپاد به کار میرود، برخوردار نبودند.
پس از آن، در هنگام جنگ جهانی دوم استفاده از پهپادها افزایش یافت و فناوریهای بهتری در ساخت این وسیله به کار رفت. لازم به توضیح است که اولین سازنده پهپاد، بریتانیا بود که در سال 1916 میلادی این دستگاه را ساخت. پس از آن نیز آمریکا در این زمینه به فعالیت پرداخت و در سال 1917 اولین پرنده بی سرنشین توسط آمریکا ساخته شد. سرانجام در سال 2000 میلادی انقلاب بزرگی در ساخت پرنده بدون سرنشین صورت گرفت و فناوریهای بسیار خوبی در تولید آن به کار برده شد. در نهایت امروزه پهپاد یکی از مهمترین دستگاه ها و تجهیزات نظامی است که در دنیا استفاده میشود؛ علاوهبرآن، در خصوص امور شهری، کنترل ترافیک و … نیز از پرنده بدون سرنشین استفاده میشود. خوشبختانه ایران نیز از پهپاد در امور مختلف استفاده میکند و از مزیتهای این پرنده برخوردار است.
نحوه عملکرد پهپاد چگونه است؟
نحوه عملکرد پهپاد جنگی از موضوعات مهمی است که دررابطهبا این دستگاه مطرح میشود. پرنده بدون سرنشین دارای موتور قدرتمندی است و از سیستم کنترل خودکار و کنترل از راه دور برخوردار است.
پهپاد چگونه پرواز میکند: کنترلکننده مرکزی، سیستم ناوبری و سنسورهای مختلفی که در طراحی و ساخت پهپاد بهکاررفته است، امکان پرواز آن را میسر میکند. لازم به توضیح است که سیستم ناوبری پهپادها از نوع پیشرفته GPS و INS است. سیستمهای ناوبری موقعیت را در فضا تعیین میکنند و مسیرهای پروازی برنامهریزی میشود. در نتیجه پهپاد بادقت و به شکل خودکار به مقصد میرسد.
پهپاد چگونه کار میکند: موتورهای الکتریکی، قدرت لازم برای حرکت ملخها را فراهم میکنند. سیستمهای هدایت و تعادل نیز موجب میشوند که DRONE در شرایط مختلف بهخوبی عمل کند. لازم به توضیح است که اطلاعات محیطی نیز از طریق سنسورها و دوربینها توسط پهپاد جمعآوری و ثبت میشوند؛ در نهایت این اطلاعات از طریق اپراتور یا سیستم مرکزی در اختیار کاربر قرار میگیرد.
انواع پهپادها (انواع پهپاد نظامی) کداماند؟
پهپاد انواع مختلفی دارد و برای موارد گوناگونی مورد استفاده قرار میگیرد. برخی از مهمترین انواع پهپادها به شرح زیر هستند:
1. ریز پهپاد | نانو پهپاد | NANO DRONE
ریز پهپاد یکی از زیرمجموعههای پهپاد کوچک است که به آن NANO DRONE یا نانو پهپاد نیز گفته میشود. ریز پهپادها از مینی پهپادها کوچکتر و سبکتر هستند و معمولاً برای امور سری، مخفی یا جاسوسی مورد استفاده قرار میگیرند. علاوهبرآن، برای نظارت محیطهای بسته و امور آموزشی یا تحقیقاتی نیز از ریز پهپادها استفاده میشود. نانو پهپادها معمولاً بین 5 الی 10 دقیقه پرواز میکنند و از نظر وزنی کمتر از 100 یا 50 گرم هستند. برد پروازی نانوپهپادها نیز در حدود 10 الی 50 متر است.
2. پهپاد کنترلی | هلیشات | هواپیمای بدون سرنشین کنترلی
پهپاد کنترلی بهنوعی از پرندههای بدون سرنشین گفته میشود که با کنترل از راه دور یا ریموتکنترل کار میکنند یا هدایت میشوند. به همین دلیل به آن هواپیمای بدون سرنشین کنترلی نیز گفته میشود. ریموت کنترلر این نوع پهپادها میتواند یک جوی استیک مخصوص یا یک اپلیکیشن موبایلی ساده باشد. پهپادهای کنترلی قادر به پرواز تا چند کیلومتر هستند و میتوانند در جهات مختلف مانور دهند. معمولاً هدف از بهکاربردن پهپادهای کنترلی امور آموزشی، فیلمبرداری، مسابقه یا مسائل تفریحی است. لازم به توضیح است که اگر پهپاد کنترلی دارای دوربین باشد معمولاً به آن هلیشات نیز گفته میشود.
3. پهپاد رادار گریز | STEALTH DRONE
پهپاد رادار گریز که در امور نظامی، جاسوسی و امنیتی بسیار کاربرد دارد، بهنوعی پرنده بدون سرنشین گفته میشود که از دید رادارها پنهان میمانند. در نتیجه رادارهای امنیتی قادر به شناسایی و تشخیص این پهپاد در آسمان نیستند. پهپاد رادار گریز در زبان انگلیسی بهعنوان STEALTH DRONE شناخته میشود. جنس بدنه این پهپادها بهگونهای است که امواج رادار را به خود جذب میکند؛ به همین دلیل پهپاد از دید رادار پنهان میماند. پهپادهای رادار گریز معمولاً در ارتفاعات بسیار بلندپرواز میکنند و مسافتهای خیلی طولانی را میپیمایند.
4. مینی پهپاد چیست؟ | پهپاد کوچک | MINI DRONE
مینی پهپاد که به آن پهپاد کوچک یا MINI DRONE نیز گفته میشود، نوعی از پهپادها هستند که وزن کمتر از 250 گرم دارند. علاوهبرآن، ابعاد و برد پروازی این نوع پهپاد ها نیز محدود است و معمولاً برای امور آموزشی، تفریحی و سرگرمی مورد استفاده قرار میگیرند. در واقع پهپاد کوچک معمولاً قابل حمل است و کمی از یک کف دست بزرگ تر است. مدتزمان پرواز این نوع پهپادها نیز تقریباً بین 5 الی 20 دقیقه است. برد پرواز مینی پهپاد نیز برحسب مدل آن معمولاً بین 30 الی چند صد متر است.
بیشتر بخوانید: انواع موشک های ساخت ایران، موشک ها و کاربرد هوش مصنوعی در آنها

5. پهپاد بال ثابت | FIXED-WING DRONE
پهپاد بال ثابت یا FIXED-WING DRONE از طراحی مشابه هواپیماهای معمولی برخوردار است و از بال ثابت برای تولید نیروی لیفت استفاده میکند؛ درحالیکه مدلهای دیگر پهپاد از پروانههای چندگانه برخوردارند. پهپادهای بال ثابت از سرعت بیشتری نسبت به سایر DRONEها برخوردارند و مسافتهای طولانیتری را طی میکنند. این نوع پهپاد معمولاً برای نقشهبرداری، پایش محیطی، کشاورزی هوایی و نظارت بر زیرساختها استفاده میشود. لازم به توضیح است که پهپاد بال ثابت به باند فرود نیاز دارد و در ارتفاعات بالا قادر به پرواز است. علاوهبرآن، این نوع پهپاد در شرایط نامساعد هوایی نیز عملکرد خوبی دارد.
6. پهپاد زیر دریایی | SUBMARINE DRONE | RPA | ROV
یکی از انواع خاص پهپادها تحت عنوان پهپاد زیردریایی شناخته میشود که به آن SUBMARINE DRONE نیز گفته میشود. RPA و ROV که مخفف عبارت Remotely Operated Underwater Vehicle است نیز از دیگر نامهای پهپاد زیردریایی هستند. این نوع پهپاد همانطور که از نامش مشخص است، برای فعالیت زیر آب طراحی شده و به واسطه آن میتوان عملیات تحقیقاتی، نظامی و نظارتی را زیر آب انجام داد. پهپاد زیردریایی قادر به حرکت در اعماق مختلف آب است و در امور جاسوسی یا شناسایی اهداف دریایی کاربرد زیادی دارد. همچنین در بسیاری از مواقع این نوع پهپاد را برای شناسایی اعماق اقیانوس و تحقیقات در خصوص بستر دریا به کار میبرند. لازم به ذکر است که پهپاد زیردریایی دارای سیستم کنترل از راه دور است و در ایران برای بررسی خطوط لوله نفت و گاز بهوفور از آن استفاده میشود.
7. پهپاد بالگردی | پهپاد تک روتوره | HELICOPTER DRONE
پهپاد بالگردی یا پهپاد تک روتوره که در زبان انگلیسی بهعنوان HELICOPTER DRONE شناخته میشود، از طراحی مشابه بالگرد برخوردار است. این نوع پهپاد نیروی لازم برای لیفت و پرواز را از طریق روتور تأمین میکند. منظور از روتور، برخورداری از یک ملخ برای پرواز پهپاد است. طراحی تک روتوره در پهپادهای بالگردی موجب میشود که این نوع پهپاد قادر به پرواز بهصورت عمودی باشد و بهراحتی مانور دهد. به همین دلیل استفاده از پهپادهای تک روتوره برای فضاهایی که باند فرود ندارند، بسیار مناسب است. سرعت و محدوده پرواز این نوع پهپادها در مقایسه با پهپادهای بال ثابت محدودتر است.
8. پهپاد سفرهماهی | CUTTLEFISH DRONE
سفرهماهیها از توانایی شگفتانگیزی در مورد تغییر شکل بدن و تطبیق با محیطهای مختلف برخوردار هستند. در واقع سفرهماهیها دراینخصوص میان جانوران شناخته شده هستند. پهپاد سفرهماهی با الهام گرفتن از شرایط سفرهماهی ساخته و طراحی شده است؛ به همین دلیل به آن پهپاد سفرهماهی یا CUTTLEFISH DRONE میگویند.پهپاد سفرهماهی در محیطهای مختلف همچون آب از انعطافپذیری خوبی برخوردار است و میتواند حرکتهای دقیق و پیچیده انجام دهد. این نوع پهپاد قادر به حرکت در فضاهای محدود است و در تغییر ناگهانی جهت یا سرعت از انعطافپذیری خوبی برخوردار است. از سوی دیگر توانایی تغییر شکل این نوع پهپادها همانند سفرهماهی است و بیشتر برای محیطهای زیر آبی از آن استفاده میشود.
9. آی پهپاد | پهپاد هوشمند | AI-Powered Drone | Artificial Intelligence
به پهپادهایی که از هوش مصنوعی بهرهمند هستند، آی پهپاد یا AL پهپاد گفته میشود. هوش مصنوعی در این نوع پهپادها موجب میشود که دستگاه از قابلیت تحلیل محیط و تصمیمگیری برخوردار باشد. در نتیجه پهپاد میتواند بهصورت خودکار یا نیمهخودکار مأموریتها را انجام دهد. پهپاد هوشمند با استفاده از هوش مصنوعی قادر به تشخیص چهره، شناسایی اشیا و وسیله نقلیه است و حرکات را شناسایی و پیگیری میکند. پردازش در لحظه از دیگر قابلیتهای پهپاد هوشمند است. از آی پهپاد معمولاً برای امور نظامی، کشاورزی، امنیتی، امداد و نجات و تصویربرداری خودکار استفاده میشود.
10. پهپاد کوادکوپتر | Quadcopter Drone
یکی از رایجترین انواع پهپادها تحت عنوان پهپاد کوادکوپتر شناخته میشود که دارای چهار ملخ است. به همین دلیل در نامگذاری آن از کلمه “کواد” به معنای چهارگانه استفاده شده است. پرواز و فرود بهصورت عمودی از ویژگیهای مهم پهپاد کوادکوپتر است؛ علاوهبرآن، کنترل کوادکوپترها بسیار ساده است؛ به همین دلیل این نوع پهپاد در میان کاربران بسیار محبوب است. از پهپاد کوادکوپتر در امور مختلف نظیر تصویربرداری هوایی، امور نظامی و امنیتی و حملونقل استفاده میشود.
بیشتر بخوانید: ردیابی کوادکوپتر | رصد Quadcopter از رادار تا سیستم های حرارتی
11. پهپاد دوربرد | پهپاد برد بلند | LONG-RANGE DRONE
پهپادی که برای طی کردن مسافتهای طولانی، بدون نیاز به شارژ و کنترل استفاده میشود، تحت عنوان پهپاد دوربرد یا برد بلند شناخته میشود. این نوع پهپادها قادر به پیمودن دهها الی صدها کیلومتر مسافت هستند و استفاده از آنها در خصوص بررسی مناطق دورافتاده یا وسیع بسیار کارآمد است. در واقع پهپادهای دوربرد میتوانند 30 دقیقه الی چندین ساعت در حال پرواز باشند. قابلیتهای ارتباطی بهکاررفته در طراحی این نوع پهپادها بسیار پیشرفته هستند. رادیوی تقویت شده، ارتباط ماهوارهای و آنتنهای جهتدار از قابلیتهای ارتباطی مهم این نوع پهپاد محسوب میشوند. پهپاد برد بلند معمولاً برای امور نظامی، نظارتهای زیستمحیطی، نقشهبرداری و امداد و نجات کاربرد دارد.
12. پهپاد عمودپرواز | VTOL | Vertical Take-Off and Landing
پهپاد عمودپرواز که به آن VTOL نیز گفته میشود، توانایی پرواز بهصورت عمودی دارد. در واقع این نوع پهپادها مانند بالگرد به پرواز درآمده و یا در محل مورد نظر فرود میآیند. این نوع پهپادها به باند پرواز نیازی ندارند و پس از معلق بودن در هوا میتوانند در همان نقطه بهصورت عمودی و بدون نیاز به باند، فرود آیند. این موضوع باعث میشود که استفاده از VTOL در مناطق جنگلی، کوهستانی یا در داخل کشتی گزینه مناسبی باشد. لازم به ذکر است که پهپادهای عمودپرواز معمولاً از نوع پهپاد بال ثابت یا کوادکوپتر هستند. مصرف انرژی این نوع پهپادها بسیار کم است و در خصوص امور نظامی، کشاورزی، امداد و نجات و حمل بسته از آنها استفاده میشود.

13. پهپاد بوئینگ | پهپاد MQ-25 Stingray
پرنده بدون سرنشین بوئینگ از جمله پهپادهای نظامی است که توسط شرکت بوئینگ طراحی شده است. هدف اصلی طراحی این پهپاد، سوخترسانی به هواپیماهای جنگی است. همچنین در جهت پشتیبانی از نیروی دریایی هم از این پهپاد در آمریکا استفاده میشود. پهپاد بوئینگ را میتوان یک نوع تانکر هوایی در نظر گرفت که عملیات سوخترسانی به هواپیماهای دیگر را انجام میدهد. هواپیماهای جنگی با کمک پهپاد بوئینگ برد عملیاتی بیشتری پیدا کردهاند و ظرفیت سوخت بسیار زیادی توسط این دستگاه برای آنها تأمین میشود. مزیت استفاده از پهپاد بوئینگ برای سوخترسانی، کاهش هزینهها است. زیرا این وسیله برای سوخترسانی به خلبان یا سرنشین نیازی ندارد؛ از سوی دیگر پهپاد بوئینگ میتواند علاوه بر سوخترسانی، عملیات دیگری همچون جمعآوری اطلاعات و شناسایی محیط را نیز انجام دهد. لازم به توضیح است که این پهپاد بهعنوان اولین پهپاد سوخترسان هوایی در سراسر جهان شناخته میشود.
14. پهپاد تاکتیکی | TUAV | Tactical UAV
TUAV یک نوع پهپاد نظامی است که از آن برای عملیات کوتاهمدت و در مقیاس کم استفاده میشود. پهپاد تاکتیکی معمولاً برای شناسایی، نظارت، پشتیبانی از نیروهای زمینی و جمعآوری اطلاعات در جنگ مورد استفاده قرار میگیرد. مدتزمان پرواز پهپادهای تاکتیکی حدود چند ساعت تا یک روز است و ابعاد و اندازه کوچک آنها موجب میشود که استقرارشان در محیطهای نظامی آسان باشد. پهپادهای تاکتیکی در مقایسه با سایر انواع پهپادهای نظامی ارزانقیمتتر هستند و از سیستم هدایت خودکار نیز برخوردارند.
15. پهپاد سنجاقکی | Dragonfly Drone
پهپاد سنجاقکی با الهام از حشرات خصوصاً سنجاقکها ساخته شده است و کوچک و سبکوزن است. از این پهپاد برای امور خاص مانند شناسایی، نظارت یا عملیات نظامی و تحقیقاتی استفاده میشود. توانایی مانور پهپاد سنجاقکی بسیار بالا است و قابلیت پرواز در فضای محدود را دارد. در نتیجه انجام مأموریتهای دقیق توسط آنها بهخوبی انجام میشود. از دیگر ویژگیهای حائز اهمیت پهپاد سنجاقکی نیز میتوان به سنسورها و دوربینهای میکرو اشاره کرد که در طراحی این دستگاه بهکاررفتهاند. عملیات تصویربرداری و جمعآوری اطلاعات توسط این سنسورها و دوربینهای میکرو انجام میشود.
16.پهپاد چتری | Umbrella Drone | پهپاد ضد پهپاد | Anti-Drone
پهپاد چتری که از نظر ظاهری شباهت زیادی به چتر دارد در اموری همچون حملونقل یا پشتیبانی از عملیات هوایی به کار برده میشود. در مواقعی که به ایجاد یک پوشش گسترده یا حفاظت از یک منطقه خاص نیاز باشد، این پهپاد بسیار مناسب خواهد بود. بهعنوانمثال پهپاد چتری میتواند پوشش یا محافظی در برابر آفتاب یا باران باشد؛ در نتیجه این پهپاد در عملیات امدادی میتوانند بهصورت یک پوشش محافظ برای امدادگرها باشد که آنها را در برابر شرایط جوی نامساعد محافظت میکند. مورد مهمی که دررابطهبا پهپاد چتری باید به آن اشاره کنیم، قابلیت ضد پهپاد Umbrella Drone است. در واقع پهپادهای چتری در مواقع حساس میتوانند بهعنوان محافظ در برابر حملات پهپادی نیز به کار برده شوند و یک سیستم دفاعی باشند. به همین دلیل پهپادهای چتری که پوشش دفاعی در برابر حملات هوایی ایجاد میکنند، تحت عنوان پهپاد ضد پهپاد یا ANTI-DRONE هم شناخته میشوند.
17. پهپاد هدایتگر | Guided Drone
پهپاد هدایتگر توسط اپراتور یا سیستم خودکار مدیریت میشود و از سیستمهای هدایت دقیق مانند GPS برخوردار است. سیستم کنترل از راه دور و الگوریتمهای خودران نیز در این نوع پهپاد به کار میروند. با این شرایط پهپاد هدایتگر مسیر و اهداف را بهصورت مشخص دنبال میکند. پهپادهای هدایتگر ممکن است که در اموری همچون عملیات شناسایی، نظارت، حملونقل و مأموریتهای نظامی به کار برده میشوند. از دیگر مزیتهای پهپاد هدایتگر باید به سیستم هدایت دقیق، امکان برنامهریزی مسیر و دقت بالا اشاره کنیم.
18. پهپاد تنفسی | Breathing Drone
یکی از انواع پهپادهای خاص تحت عنوان پهپاد تنفسی شناخته میشود که در زبان لاتین به آن Breathing Drone میگویند. این پهپاد بهصورت تخصصی برای امور پزشکی، درمان و بهداشت طراحی شده است. در واقع پهپاد تنفسی قادر به حمل تجهیزات پزشکی و اکسیژن است. به همین دلیل از آن در شرایط اضطراری برای اکسیژنرسانی یا امدادرسانی به افراد استفاده میشود. بهعنوانمثال میتوان گفت که پهپاد تنفسی نقش بسیار مهمی در امدادرسانی به کسانی که زیر آوار ماندهاند، دارد. علاوهبرآن، امدادرسانی به افراد در شرایط صعبالعبور نیز با این پهپاد به شکل بسیار مناسبی انجام میشود. پهپاد تنفسی از سرعت بالا و دسترسی آسانی برخوردار است و در کاهش هزینههای امدادرسانی نقش مهمی دارد.
19. پهپاد دیدهبان | Observation Drone
پهپاد دیدهبان همانطور که از نام آن مشخص است بهعنوان دیدهبان در عملیات نظامی، شناسایی، کشاورزی و… مورد استفاده قرار میگیرد و اطلاعات تصویری مفیدی را در اختیار اپراتور قرار میدهد. Observation Drone مجهز به دوربینهای بسیار بادقت و حسگرهای حرارتی است که از طریق آنها میتواند تصاویر با وضوحبالا ثبت کند یا بهصورت زنده ویدئو ارسال کند. خوشبختانه پهپاد دیدهبان در ارتفاعات مختلف قادر به پرواز است و میتواند تصاویر کاملی از منطقه ارسال کند یا با پرواز در ارتفاعات پایینتر، تصویر با جزئیات بیشتر در اختیار کاربر قرار دهد. این ویژگی موجب میشود تا از پهپاد دیدهبان در خصوص نظارت بر فضاهای وسیع در عملیات نظامی یا بررسی شهرها و مناطق مرزی استفاده شود.
بیشتر بخوانید: هوش مصنوعی در دوربین مداربسته

مهمترین کاربرد پهپادها چیست؟
- پهپاد اسباببازی/ پهپاد بازی: سرگرمی، تفریح، مسابقه، آموزش، فیلمبرداری تفریحی
- پهپاد نظامی/ پهپاد جنگی/ پهپاد جنگنده: شناسایی مناطق، حمله دقیق به اهداف دشمن، پشتیبانی هوایی، سوخترسانی، ایجاد اختلال در رادارها و تجهیزات دشمن، حملونقل نظامی، هدایت آتش
- پهپاد انتحاری / پهپاد خودکشیکننده / مهمات سرگردان: انهدام اهداف متحرک، حمله به تأسیسات حیاتی، ایجاد جنگ روانی، اختلال در خطوط دشمن، پوشش هوایی نیروها زمینی، شکار پدافندهای دشمن، انجام عملیات در خاک دشمن
- پهپاد کشاورزی / پهپادهای کشاورزی/پهپاد آبیاری: افزایش بهرهوری، کاهش هزینهها، نظارت بر محصولات، نقشهبرداری از مزرعه، سمپاشی و کودپاشی، کشت بذر هوایی، ارزیابی خسارات، مدیریت آبیاری، تصمیمگیری
- پهپاد سمپاش/ پهپاد سمپاشی: پاشش یکنواخت کود و سم، پاشش محلولهای تقویتی، درمان هدفمند، پاشش علفکش، سمپاشی در مناطق دشوار
- پهپاد بذرپاش: پاشش بذر، کشت سریع بعد از برداشت، کاشت گیاهان پوششی، بذرپاشی در شرایط اضطراری، احیای جنگلها و مراتع
- پهپاد کودپاش: پاشش کود مایع، کودپاشی هدفمند، کودپاشی در مناطق صعبالعبور
- پهپاد زنده یاب: شناسایی و پیدا کردن افراد زنده در زیر آوار، شناسایی افراد زنده در مناطق صعبالعبور، شناسایی افراد زنده در مناطق بحرانزده، جستوجوی سریع مناطق گسترده، ارسال تصویر زنده به تیمهای امدادی، حمل تجهیزات امدادی اولیه، برقراری ارتباط با افراد گیر افتاده
- پهپاد موشکانداز: حمله دقیق به اهداف زمینی، انهدام تهدیدات متحرک، پشتیبانی هوایی، شکار اهداف هوایی، ترور، حذف افراد خاص
- پهپاد حمل کالا: حمل سریع کالا، حمل دارو یا تجهیزات نظامی، حمل کالاهای اضطراری، حمل کالاهای حجیم، حمل کالا در مناطق صعبالعبور
- پهپاد زیرزمینی: استخراج مواد معدنی، بازرسی زیرساختهای زیرزمینی، عملیات جستوجو و نجات، کشف نشت یا آسیبهای زیرزمینی، تحقیق و مطالعات زمینشناسی
- پهپاد سرچر: شناسایی و نظارت، جستوجو و نجات، نظارت بر مرزها و حفظ امنیت، نظارت بر حیاتوحش و محیطزیست، تحقیق و جمعآوری اطلاعات
- پهپاد آتشنشان: نظارت و شناسایی آتشسوزی، کمک به هدایت عملیات آتشنشانی، کمک به شناسایی خطرات، پیشبینی وضعیت آتش، حمل مواد برای خاموش کردن آتش، اطفای حریق در جنگلها و مناطق باز
- پهپاد فیلمبرداری هوایی: ساخت فیلم و مستند و برنامههای تلویزیونی، عکاسی هوایی، نقشهبرداری، مدلسازی سهبعدی، بازرسی و نظارت، کشاورزی، مدیریت حوادث، امداد و نجات
- پهپاد پستی / ارسال بسته پستی با پهپاد: تحویل بسته و کالا، حمل کالا به مناطق دورافتاده یا صعبالعبور، ارسال دارو و تجهیزات پزشکی، حمل کالا در مناطق شهری شلوغ، پشتیبانی از تجارت الکترونیک
- پهپاد بمبافکن: حمل و پرتاب بمب هوشمند، حمله هوایی بدون حضور انسان، حمله تاکتیکی، پشتیبانی از عملیات نظامی، شبیهسازی عملیات آزمایشی
- پهپاد تهاجمی/ پهپاد هجومی: حمله هوایی به اهداف دشمن، جنگ ضدتروریستی، ازبینبردن تجهیزات دشمن، ترور و حذف هدف، حمله غافلگیرانه، پشتیبانی از حمله چندجانبه
- پهپاد ضدهوایی: شناسایی اهداف هوایی، دفاع از نقاط حساس، مبارزه با پهپادهای دشمن، پشتیبانی از تجهیزات دفاعی هوایی، حمله استراتژیک
- پهپاد رهگیر: دفاع از مواضع در برابر حمله دشمن، نابودی هواپیماهای دشمن، محافظت از زیرساختهای حساس، پشتیبانی از سیستم دفاعی هوایی، حمله استراتژیک
- پهپاد اسکنر: نقشهبرداری، مدلسازی، اسکن سطح زمین، نظارت محیطزیست، بازرسی زیرساختها، مراقبت از مزارع، کشاورزی دقیق، تحقیقات باستانشناسی، نظارت بر خطرات طبیعی
- پهپاد گنجیاب: جستوجوی آثار باستانی و گنجینهها، شناسایی فلزات دفن شده، حفاری باستانشناسی، پروژههای عمرانی، اسکن زمین، استخراج آثار باستانی، کشف اشیا در جنگل و بیابان و کوهستان، کشف ساختمانهای باستانی، کشف مواد منفجره جنگی
اهمیت استفاده از پهپاد در سیستمهای امنیتی
قابلیتها و ویژگیهای پهپادها موجب میشوند که استفاده از آنها در سیستمهای امنیتی مهم باشد. دسترسی به مناطق مختلف، کاهش هزینهها، تحرک بالا، قابلیتهای پیشرفته، تصویربرداری باکیفیت و زنده، امکان نظارت 24 ساعته و … همگی از ویژگیهای مهم پهپاد در خصوص امور امنیتی هستند. پهپادها امروزه یکی از بهترین تجهیزات نظامی محسوب میشوند که برای تامین امنیت در مرزها و شهرها بسیار کاربرد دارند. علاوه بر این موارد، به کمک پهپاد میتوان اطلاعات مهمی را از مناطق مورد نظر جمعآوری کرد و در شرایط بحرانی به سرعت وارد عمل شد. این موارد در حفظ امنیت کشور، شهر و جان و مال افراد تاثیرگذار هستند.
معرفی انواع تجهیزات پهپاد
لوازم پهپاد انواع مختلفی دارند؛ زیرا پهپادها در زمینههای گوناگونی مورد استفاده قرار میگیرند و در مدلهای متنوعی تولید میشوند. به همین دلیل تجهیزات پهپاد بر اساس نوع مأموریت و هدف از بهکاربردن آن میتواند متفاوت باشد. دوربین، حسگر و سیستم ناوبری اصلیترین و مهمترین قطعات پهپاد محسوب میشوند که در اکثر پهپادها بهکاررفتهاند؛ به شکلی که حتی در لیست وسایل پهپاد ساده نیز این موارد ذکر میشوند. سایر قطعات و لوازم پهپاد نیز مواردی از قبیل زیر خواهند بود:
- جمر پهپاد: دستگاهی برای مداخله و جذب سیگنالهای ارتباطی است؛ کار آن مختل کردن ارتباطات رادیویی، ناوبری خودکار، دریافت موقعیت دقیق خود، حمله به سیگنالهای فرکانس رادیویی، حمله به اهداف از پیش تعیین شده است.
- نازل پهپاد: قطعهای برای پاشش مایعات، کود، سم و مواد است که در امور صنعتی و کشاورزی به کار میرود.
- لیزر پهپاد: یک فناوری مهم است که برای برش، اندازهگیری، علامتگذاری و شناسایی استفاده میشود. اندازهگیری، فاصلهیابی و نقشهبرداری توسط لیزر انجام میشود
- پاتریوت پهپاد: سیستمی برای مقابله با هواپیماها و موشکها است که پهپادها را نیز شناسایی و رهگیری میکند
- پره پهپاد/ بال پرنده پهپاد: از اصلیترین اجزای پهپاد است که ایجاد نیروی بالابر و کنترل حرکت پهپاد را به عهده دارد. بدون پره، پرواز پهپاد میسر نخواهد بود.
- آموت پهپاد: یک سیستم پهپادی خاص در ایران است که برای شناسایی و عملیات کاربرد دارد. آموت پهپاد قابلیت حمل مهمات حمل شونده را دارد.
- سنتینل پهپاد: نوعی پهپاد است که قادر به شناسایی و نظارت از راه در است. در نتیجه سنتیل پهپاد از قطعات پهپاد محسوب نمیشود.
- برد کنترل پهپاد/ برد پهپاد: از قطعات پهپاد نیست و مسافتی است که پهپاد طی میکند.
- پلاک پهپاد: شناسهای منحصر به هر پهپاد است که اطلاعات قانونی پهپاد در آن ثبت میشود.
- موتور پیستونی پهپاد/ موتور براشلس پهپاد/ موتور جت پهپاد: از اصلیترین لوازم پهپاد است و نیروی لازم برای پرواز را تأمین میکند. موتور پیستونی پهپاد درونسوز است و برای پهپادهای سنگین با برد طولانی استفاده میشود. موتور براشلس از نوع الکترونیکی است و در پهپادهای مدرن کاربرد زیادی دارد. موتورهای جت به طور عمومی از توربینهای گازی برای تولید نیروی رانش استفاده میکنند.
- بدنه پهپاد / فریم پهپاد / شاسی پهپاد: قسمت اصلی پهپاد است که تمامی اجزای تشکیلدهنده آن را در بر میگیرد.
- کامیکازه پهپاد: بهخودیخود نوعی پهپاد است و از لوازم پهپاد محسوب نمیشود. کامیکازه پهپاد برای حملات انتحاری و حمل مواد منفجره طراحی شده است
- باتری لیتیومی پهپاد/ باطری پهپاد/باتری پهپاد: از اجزا و لوازم اصلی پهپاد است که انرژی لازم برای پرواز و حرکت را تأمین میکند. باتری لیتیومی از محبوبترین و بهترین باطریهایی است که برای پهپاد استفاده میشود.
- شارژر باتری پهپاد: وسیلهای الکترونیکی است که شارژ مجدد باتری پهپاد را انجام میدهد.

مزایا و معایب پهپادها (پهباد کنترلی) کداماند؟
مزایا: ازآنجاییکه پهپادها به مناطق صعبالعبور نفوذ میکنند، شرایطی از طریق آنها برای انسان فراهم میشود که برای امدادرسانی، تصویربرداری و… امکان دسترسی به مناطق سخت و خطرناک وجود داشته باشد. مزیت دیگر پهپادها که بسیار حائز اهمیت است، کاهش هزینههای اجرایی آنها در مقایسه با هلیکوپتر و هواپیما است. علاوهبرآن، هزینه نگهداری از پهپادها نیز کمتر است. پهپادها بدون سرنشین هستند و عملیات را بدون نیاز به حضور فیزیکی انسان یا خلبان انجام میدهند. در نتیجه با استفاده از پهپاد میتوان در حفظ جان نیروهای انسانی نیز مؤثر واقع شد. دقت و سرعت بالای پهپادها به همراه زمان کم شناسایی و انجام عملیات توسط آنها، مزیتهای دیگر این وسیله محسوب میشوند. لازم به ذکر است که نگهداری از پهپادها آسان است و در امور مختلف میتوان از آنها استفاده کرد.
معایب: باوجودآنکه مزیتهای پهپاد بسیار زیاد و قابلتوجه است، اما نباید از معایب آن نیز غافل شد. از مهمترین معایب پهپاد در امور مختلف، محدود بودن زمان پرواز آن است. نیاز به شارژ شدن باتری پهپاد نیز مشکلات زیادی در امور اجرایی ایجاد میکند و باعث کاسته شدن از زمان اجرای عملیات میشود. محدود بودن برد و مسافتی که پهپادها طی میکنند نیز مشکل دیگری است که به اغلب پهپادها مربوط میشود. علاوهبرآن، برخی از کشورها نیز محدودیتهای قانونی برای پرواز پهپاد در نظر گرفتهاند. دررابطهبا معایب پهپادها باید به تأثیرپذیری این دستگاه از شرایط آبوهوایی اشاره داشته باشیم. شرایط جوی خاص و سخت مانند طوفان یا بارانهای شدید میتوانند در عملکرد پهپاد تأثیرات منفی داشته باشند و عملکرد آن را مختل کنند. پهپادها از پیچیدگیهای فنی و الکترونیکی زیادی برخوردارند که این موضوع باعث سخت شدن شرایط مراقبت و نگهداری از آنها میشود. لازم به توضیح است که استفاده از پهپاد به آموزش و دانش فنی نیاز دارد.
منظور از پهپادهای نظارت تصویری چیست؟
پهپادهایی که به دوربینهای پیشرفته، سنسورهای حرارتی یا مادونقرمز مجهز هستند، بهعنوان پهپاد نظارت تصویری شناخته میشوند. این پهپادها برای ثبت تصویر زنده و یا عکسبرداری به کار میروند و قادرند تا از محیط دادههای زنده یا ضبط شده تهیه کنند. پهپادهای نظارت تصویری در امور مختلفی به کار میروند؛ بهعنوانمثال این نوع پهپادها در امور امنیتی، حفاظتی، کشاورزی، بررسی محیطزیست و اجرای پروژههای عمرانی بهوفور استفاده میشوند. دررابطهبا پهپادهای نظارت تصویری باید به این موضوع اشاره کنیم که کیفیت دوربین آنها بسیار بالا است و معمولاً از نوع 4K یا HD هستند؛ بنابراین تصاویر بهدستآمده از این پهپادها بالاترین کیفیت تصویری را دارند. اکثر پهپادهای نظارت تصویری مجهز به قابلیت دید در شب و دنبال کردن خودکار سوژه هستند. سیستم ناوبری هوشمند و GPS نیز از دیگر ویژگیهای مثبت این نوع پهپاد محسوب میشوند.
جایگاه پهپادها در فرایند مدیریت نظارت تصویری
امروزه جایگاه پهپادها (پهباد کنترلی دوربین دار) در فرایند مدیریت نظارت تصویری بسیار مهم است و باگذشت زمان این جایگاه در جوامع مختلف پراهمیتتر میشود. خصوصاً باتوجهبه این موضوع که در عصر دیجیتال، توانایی کنترل محیطها از راه دور بسیار حائز اهمیت است. در واقع پهپادها شرایط مدیریت نظارت تصویری را برای انسانها در زمینههای مختلف بسیار آسان کردهاند. با استفاده از پهپاد میتوان مناطق دور از دسترس و غیر قابل دید یا صعبالعبور را بهراحتی رویت کرد، به تشخیص چهره پرداخت و سوژههای مورد نظر را از طریق آن دنبال کرد. مورد دیگری که موجب اهمیت پهپادها در فرایند مدیریت نظارت تصویری میشود، سرعت بالای عملکرد این دستگاه در مقایسه با نیروی انسانی است. بااینوجود میتوان از پهپاد در زمان وقوع حوادث به بهترین شکل استفاده کرد. پهپادها با سیستمهای مدیریت شهری و امنیتی قابل ادغام هستند و امکان تحلیل داده یا مستندسازی را برای انسان فراهم میکنند. در کل، آمارهای بهدستآمده در خصوص جایگاه پهپادها در فرایند مدیریت نظارت تصویری رشد سالانه 14 الی 16 درصدی را نشان میدهند. از سوی دیگر، دقت شناسایی اهداف با استفاده از پهپاد به میزان 80 درصد افزایش یافته و تهدیدات کاهش 60 درصدی داشته اند. تمامی این موارد نشان دهنده اهمیت و جایگاه پهپادها در فرایند مدیریت نظارت تصویری هستند.
بیتشر بخوانید: نرم افزار تشخیص چهره آنلاین + دوربین تشخیص چهره
مهمترین کاربردهای پهپادهای نظارتی کداماند؟
پهپادهای نظارتی در زمینههای مختلف استفاده میشوند و ویژگیهایی دارند که شرایط نظارتی برای انسانها بسیار مناسب میشود. پهپادهای نظارتی در خصوص حفظ امنیت شهری و نظارت کاربرد دارند. از طریق این پهپادها میتوان شورشهای مردمی را در شهر کنترل کرد یا از وضعیت بزرگراهها و مناطق شلوغ مطلع شد. بررسی نقاط کور، کنترل مرزهای کشور و انجام عملیات امداد و نجات از دیگر کاربردهای مهم پهپادهای نظارتی محسوب میشوند. در واقع با پهپاد نظارتی میتوان مانع از ترددهای غیرمجاز در مناطق مرزی شد یا نیاز به نیروی انسانی در مناطق صعبالعبور را کاهش داد. شناسایی مسیرهای ایمن، ارسال تجهیزات و ارزیابی میزان آسیبدیدگی انسان یا طبیعت نیز از کاربردهای نجات امداد این نوع پهپاد محسوب میشوند. نظارت بر وضعیت لولههای گاز یا آب، بررسی پلها و سدها و تشخیص آسیبهای ساختاری را میتوان از کاربردهای مهم پهپاد نظارتی در نظر گرفت. علاوه بر این موارد، پهپاد نظارتی در زمینه کشاورزی هوشمند، حفاظت از محیطزیست یا حیاتوحش و نظارت بر ترافیک نیز بسیار کاربرد دارد.

قوانین استفاده از پهپادهای محافظتی
بهکاربردن پهپادها (پهپاد کنترلی) خصوصاً در زمینه امنیتی و محافظتی متأثر از قوانین خاصی است. این قوانین ممکن است که فقط مختص به یک کشور باشند یا بهصورت جهانی وضع گردیده باشند. در واقع آمریکا، اتحادیه اروپا، آسیای شرقی، استرالیا و ایران هر کدام قوانین خاصی برای پهپادهای نظارتی وضع کردهاند. مهمترین قانون وضع شده در خصوص پهپادهای محافظتی مربوط به آمریکا است که توسط سازمان FAA تعیین شده است. بر اساس این قانون، پهپادهای نظارتی باید حداکثر در ارتفاع 120 متر پرواز کنند و مجوز پرواز تجاری داشته باشند. پهپادهای نظارتی در مناطق پرجمعیت باید با مجوزهای خاص پرواز کنند و مجهز به سیستم شناسایی باشند. بر اساس قانون FAA، پهپادهای نظارتی کوچک باید در میدان دید اپراتور باشند و در ابعاد گسترده تر از زمین گلف پرواز نکنند.
قوانین استفاده از پهپادهای محافظتی در ایران نیز بهصورت مجزا وضع شده است. بر اساس قانون ایران، برای استفاده از پهپادها باید ابتدا پهپادها در سازمان هوایی کشور ثبتنام شوند و مجوزهای مربوط به آنها دریافت شود. محدودیتهای پروازی تعیین شده در ایران نیز عبارتاند از: پرواز در ارتفاع زیر 120 متر و ممنوعیت پرواز پهپاد در مناطق ممنوعه. از سوی دیگر دولت ایران اعلام کرده است که پهپادها باید حریم خصوصی افراد را رعایت کنند و اپراتورها آموزش لازم ببینند و گواهینامه دریافت کنند. علاوه بر این موارد، برای پروژههای امنیتی و نظارتی لازم است که پهپادها با هماهنگی نیروهای نظامی و امنیتی به پرواز در آیند.
بیشتر بخوانید: قابلیت تخمین جمعیت دوربین مداربسته | Crowd Estimation
نکات مهم در زمان استفاده از سیستمهای نظارتی پهپادی
بدون شک اولین نکتهای که در زمان استفاده از سیستمهای نظارتی پهپادی باید رعایت شود، درنظرگرفتن قوانین محلی وضع شده است. قوانین استفاده از پهپادهای محافظتی در ایران را نیز در قسمت فوق بررسی کردیم. پس از رعایت قوانین محلی لازم است که کاربران ایمنی پرواز را رعایت کنند و محدودیتهای ارتفاعی را در نظر بگیرند. بررسی شرایط جوی و به پرواز در آوردن پهپاد در شرایط جوی مساعد از دیگر نکات مهمی است که باید رعایت شود. همچنین کاربران باید برای پرواز پهپاد، مسیرهای ایمن را در نظر بگیرند و در مناطق شلوغ پهپاد را فعال نکنند. توانایی کنترل صحیح پرواز و برخورداری از آموزش در این زمینه برای اپراتورهای پهپاد الزامی است. اپراتور باید توانایی نظارت دقیق پهپاد را داشته باشد و آن را بهخوبی هدایت کند. نکته مهم دیگری که نباید از آن غافل شد، تست پهپاد پیش از پرواز است. بدین شکل میتوان از سلامت پهپاد اطمینان یافت و مانع از هرگونه آسیب شد. همچنین کسب اطلاع و اطمینان از قدرت باتری برای پیمودن مسافت تعیین شده نیز نکته بسیار مهمی است. این موضوع میتواند در حفظ سلامتی پهپاد، انسان و… تأثیرگذار باشد. رعایت اصول اخلاقی و اجتماعی نیز نکته مهم دیگری است که اپراتورها باید رعایت کنند. لازم به ذکر است که پهپاد باید بهروزرسانی شده باشد و از پشتیبانی فنی برخوردار باشد. تمامی این موارد از نکات مهم در زمان استفاده از سیستمهای نظارتی پهپادی محسوب میشوند.
خرید پهباد غیرنظامی
در ایران برای مصارف مختلف غیرنظامی مثل ساخت فیلم، فیلمبرداری مجالس عروسی، تصویربردای های هوایی و… می توان اقدام به خرید پهبادهای ارائه شده کرد. البته که فروش پهباد به افراد عادی نیاز به دریافت مجوز از سازمان های مربوط را دارد.
معرفی پهپادهای ساخت ایران (لیست پهپادهای ایران)
خوشبختانه ایران در زمینه ساخت پهپاد کنترلی فعالیتهای چشمگیری داشته است و در حال حاضر مدلهای مختلف و بسیار پیشرفتهای از پهپادها توسط ایران تولید شدهاند. در واقع ایران یکی از کشورهای پیشرفته در زمینه ساخت پهپادهای نظامی و غیرنظامی شناخته شده است. برخی از مهمترین پهپادهای ساخت ایران از قبیل زیر هستند:
1. پهباد مهاجر6:این مورد، بهترین پهباد ایرانی تا به امروز است که در زمینه های نظامی و شناسایی به کار می رود. این پهباد (تاکتیکی – رزمی) دارای قابلیت حمل موشک، پرواز (برد عملیاتی) تا 2000 کیلومتر، دوربین های پیشرفته، سرعت تا 200 کیلومتر بر ساعت و… است. |
2. پهباد غزه (شاهد 149)این پهباد در سال 1400 توسط سپاه تولید شده است و توانسته یکی از قوی ترین پهبادهای ایرانی لقب بگیرد. برد عاملیاتی آن 35 ساعت بوده و در کنار آن سرعتی مناسب و توانایی حمل محموله ی بالایی را هم داراست. |
3. پهباد فطرس:این پهباد بزرگترین پهباد ایرانی (از نظر اندازه) است که شبیه به هواپیمایی سبک است. شعاع عملیاتی آن 2000 کیلومتر و برد عملیاتی آن هم 25000 هزار کلیومتر است. سرعتش بین 150 تا 250 کیلومتر برساعت می تواند متغییر باشد. |
4. پهباد شاهین:این پهباد برای امور امور نظارتی و شناسایی گزینه ی مناسبی است. برد پرواز آن (برد عملیاتی) 1000 کیلومتر بوده و با بهره مندی از دوربینهای پیشرفته و مناسب برای عملیات امنیتی قابلیت های زیادی را در خود دارد. وزن این پهباد حدودا 230 کیلوگرم بوده است. |
5. پهباد ابابیل (پرستو):این پهباد که به دلیل استفاده در عملیات های مهم، بسیار مورد توجه قرار گرفته است، برد عملیاتی بالایی دارد. متاسفانه اطلاعات زیادی از این پهباد نظامی (احتمالا به دلیل مسائل امنیتی – کاربردی) در دست نیست. |
6. پهباد ابابیل 2:تاریخچه ی ابتدایی این پهباد به 1990 برمی گردد و مشخص نیست که ارتباطی با پهباد ابابیل (شماره 5 همین لیست) دارد یا خیر.سرعت این پهباد تا 370 کیلومتر بر ساعت بوده و کلاهک های انفجاری قوی هم با خود حمل می کند. |
6. پهباد ابابیل 3:این هواپیما بدون سرنشین تاکتیکی برای ماموریت های شناسایی، مراقبت و عملیات های دقیق ساخته شده است. ساعت آن بین 150 تا 200 کیلومتر است. همچنین قابلیت پرواز تا 8 ساعت و تا برد 200 کیلومتر را نیز دارد. |
7. پهباد ابابیل 5:این پهباد که نمادی برای جنگ های الکترونیکی بوده، برای اهداف نطامی و غیرنطامی کاربرد بالایی دارد. این پهباد با قابلیت پرواز و عملیات های سریع و کوتاه، برای مباحث شناسایی بسیار مهم و قابل اتکا ساخته شده است. |
8. پهباد آرش1:این پهباد با داشتن 2000 کیلومتر برد مفید، دوربردترین پهباد ایرانی به شمار آمده و نسخه ی ارتقاء یافته ی پهباد کیان 2 است. البته افزودن شدن پدافند هوایی این پهباد را نسبت به مدل های پیش تر از خود، خاص تر نموده است. |
9. پهباد آرش2:همانطور کمه مشخص است، این پهباد نسخه ارتقاء یافته ی پهباد آرش 1 است. سعت این پهباد تقریبا 185 کیلومتر است. همچنین برد آن تا 2000 کیلومتر پیش بینی گردیده است و قابلیت پرتاب به وسیله ی JATO (پرتاب به وسلیه پرتابگرهای متحرک)را نیز دارد. |
10. پهباد تلاش1:این پهباد دارای سرعت 140 کیلومتر بر ساعت بوده و برد عملیاتی آن تقریبا 2700 کیلومتر تخمین زده شده است. از قابلیت های مهم آن می توان به کنترل توسط رادیورکنترل های PCM اشاره کرد. این پهباد هم با ویژگی JATO می تواند پرتاب شود. |
11. پهباد تیزپر:این پهباد، محصولی سبک و کوچک برای مباحث آموزشی و افزایش مهارت خلبانی برای مهارت جویان این حوزه است. انعطاف پذیری و یادگیری آسان این پهباد برای اهداف ذکر شده آن را گزینه ی مناسب تری نموده است. |
12. پهباد چشم1:این پهباد کوچک و سبک با داتشن برد پروازی کوتاه برای عملیات های شناسایی و نظارت تصویری و همپنین عملیات های کوچک و حساس گزینه ی بسیار مناسبی است. |
13. پهباد پیام:پهباد پیام برای موارد تجاری – علمی ساخته شده است. این محصول برای تولید محتواهای ویدئویی، نظارت های حوزه کشاوری، بررسی های حوزه ی محیط زیست و… گزینه ی خوبی به حساب می آید. |
14. پهباد طاهر:این پهباد، محصولی شناسایی – رزمی است. از قابلیت های این محصول می توان به پرواز در ارتفاع 6 پایی سطح زمین، قابلیت دید در شب، قدرتمندی برای جنگ الکترونیک، امکان حمل تسلیحات جنگی مهم و… اشاره کرد. |
15. پهباد کمان12:کمان 12، پهبادی برای تصویربرداری و شناسایی است که بردش 1000 کیلومتر و سرعتش تا 200 کیلومتر بر ساعت پیش بینی شده است. این محصول تا سقف 10 ساعت امکان پرواز مداوم جهت انجام علمیات های مختلف را داراست. |
16. پهباد شاهد 129:این محصول، پهبادی چندمنظوره (برای استفاده های نظامی، غیرنطامی، شناسایی و…) است. موتور آن از نوع روتاکس 914 بوده و بردش 1700 کیلومتر است. سالها بعد این پهباد به پهباد شاهد 149 (پهباد غزه) ارتقاء یافته است. |
17. پهباد حازم:این پهباد دارای 3 مدل برای اهدافی با برد کوتاه، متوسط و بلند ساخته شده است. متاسفانه اطلاعات بیشتری در خصوص این پهباد در دست نیست، اما پیش بینی شده است که این محصول جهت اهداف حجومی ساخته نشده باشد. |
18. پهباد حماسه:این پهباد مجهز به رادار SAR و دوربین های پیشرفته است. وزن این محصول 200 کیلوگرم بوده و تا 250 کیلوگرم بار اضافی را می تواند حمل کند. سرعت آن تا 190 کیلومتر پیش بینی شده است و تا 11 ساعت پرواز مداوم را پشتیبانی می کند. |
19. پهباد رعد 85 (تندر85):این محصول یک پهباد انتحاری است که از آن به عنوان مهمات سرگردان در عملیات ها نیز یاد می شود. برد آن 100 کیلومتر تخمین زده شده است و قابلیت موثری برای شناسایی اهداف ثابت و متحرک را دارا است. همچنین برای انهدام اهداف هوایی بهترین گزینه است. |
20. پهباد سجیل:این محصول را هم می توان به عنوان یک پهباد استفاده کرد و هم به عنوان یک موشک بالستیک میان برد قابل استفاده است.سرعتش تا 1000 کیلومتر بوده و می تواند بمب هایی با برد 100 کیلومتر را نیز با خود حمل نماید. |
21. پهباد سریر:این پهباد دارای قابلیت ضد اشعه است. همچنین از سایر امکاناتش می توان به برد بلند، طول عمر بالا، قابلیت حمل سلاح و مجهز بدون به دروبین اشاره کرد. همچنین برای سرعت گیری و پنهان کاری بسیار مناسب است. |
22. پهباد سیمرغ:این محصول یک پهباد شناسایی – رزمی بوده و نسخه ی مهندسی معکوس شده ی پهباد RQ-170 ساخته ی آمریکا به حساب می آید. این محصول دارای برد بلند، قابلیت جا به جایی مهمات هوشمند و حضور در جنگ الکترونیک را دارد. |
23. پهباد شاهد 131:این پهباد از سامانه های GNSS و ISS برای پیش برد هدف های خود استفاده می کند. این محصول با وزن 135 کیلوگرم و برد 900 کیلومتری با نام پهباد گل شمعدانی هم شناخته می شود. از نظر ظاهری این پهباد بسیار شبیه به پهباد شاهد 136 است. |
24. پهباد شاهد136:این پهباد نسخه کوچکتر پهباد شاهد 136 است. سرعت آن 185 کیلومتر بوده و برد عملیاتی آن بین 1000 تا 2500 کیلومتر تخمین زده شده است.این محصول کلاهک های انفجاری قوی و گلوله های توپخانه ای 155 میلی متری را نیز حمل می کند. |
25. پهباد شاهد 147:این محصول، پهبادی شناسایی – نظارتی با برد بلند یا همان HALE است. میزان اوج آن 20 کیلومتر تخمین زده شده است. همچنین مجهز به رادار دهانه ترکیبی مصنوعی (SAR) است. تمامی این ویژگی ها شاهد 147 را برای جمع آوری اطلاعات مناسب کرده است. |
26. پهباد صادق1:این پهباد ایرانی دارای ویژگی هایی مثل حداکثر سرعت 200 کیلومتر برساعت، وزن 242 کیلوگرم، مداومت پروازی تا 6 ساعت، شعاع عملیاتی 200 کیلومتر و… است. همچنین قابلیت درگیری هوایی و حمل 2 موشک را نیز دارد. |
27. پهباد صاعقه:این پرنده ی رزمی – شناسایی – تاکتیکی می تواند 4 بمب هوشمند و یا نقطه زن را برای هدف گیری های لازم با خود حمل کند. همچنین این پهباد جزء گروه پهبادهای دارای برد بلندی است که توسط ایران تولید شده است. |
28. پهباد کرار:این محصول در گروه پهباد – جت های ایرانی قرار می گیرد و کاربرد بسیار مهمی در زمینه ی شناسایی، نظارت، حمل و استفاده از تسهیلات، عملیات پدافندی و… را دارد. این پهباد با داشتن وزن 250 کیلوگرمی و 47 موتور تا ارتفاع 10،670 متر می تواند بالا برود. |
29. پهباد کمان22:این محصول، نسخه ی ایرانی پهباد General Atomics MQ-9 Reaper آمریکایی است که در زمینه اطلاعاتی-شناسایی و نظارتی بسیار کاربرد دارد. برد آن 3000 کیلومتر بوده و مداومت پروازش هم 24 ساعت پیش بینی شده است. |
30. پهباد کیان1:این پرنده ی ایرانی برای شناسایی و رهگیری (انجام پروازهای طولانی) ساخته شده است. برد عملیاتی آن 5500 کیلومتر و سرعتش 350 کیلومتر بر ساعت تخمین زده شده است. همچنین ظرفیت جابجایی مهمات تا 30 کیلوگرم را نیز دارد. |
31. پهباد کیان2:از نظر کاربردی همان پهباد کیان 1 است. البته که ابعادش بزرگتر شده است و برد عملیاتیش هم 1000 کیلومتر شده است (با این تفاسیر احتمالا برای اهداف کوتاه تر در نظر گرفته شده است). همچنین نقش ضد راداری (رادارهای متخاصم) هم به آن اضافه شده است. |
32. پهباد مبین:این پهباد با وزن 670 کیلوگرم، سر جنگی 120 کیلویی، ظرفیت سرعت 900 کیلومتری، توان ارتفاعی 10 متر تا 13 کیلومتر، برد 450 متری ساخته شده است. این پهباد را موشک های کروز ایرانی هم معرفی کرده اند. |
33. پهباد معراج:این پرنده جهت پایش و شناسایی های مرزی به خصوص گروه های تروریستی متجاوز از مرزهای کشور ساخته شده است.این پهباد تا ارتفاع 12000 متری می تواند بالا رود و تا 5 کلیوگرم مهمات را نیز جابه جا کند. |
34. پهباد قائم:پهبادی رزمی با 2 نوع سرجنگی اپتیک و حرارتی است. این پهباد قابل پرتاب به وسلیه ی بالگردها جهت انهداف اهداف زرهی و زمینی است. این پهباد را باید نمونه ای از موشک – پهبادهای AGM-114 Hellfire ساخت کشور آمریکا عنوان کرد. |
35. پهباد مهاجر2:این پرنده، پهبادی از نسل میانی پهبادهای ایرانی است. از بسیاری از جهات این محصول شرایطی نزدیک به پهباد ابابیل2 را داراست. برد این پهباد حدودا 50 کیلومتر و مداومت پروازی آن هم تقریبا 1.5 الی 2 ساعت اعلام شده است. |
36. پهباد مهاجر4:پهبادی شناسایی – رزمی است که برای مراقبت های هوایی و شناسایی اهداف تا 150 کیلومتر مورد استفاده قرار می گیرد.امکان فیلمبرداری و عکسبرداری، ارسال آنلاین تصاویر هم یکی از کابردی ترین ویژگی های این پرنده از خانواده ی پهبادهای مهاجر است. |
37. پهباد مهاجر10:این پهباد را باید نسخه ارتقاء یافته ی پهباد مهاجر 6 دانست. البته که قابلیت ضد انتحار بودن این پهباد هم یکی از ویژگی های افزوده شده به ان است. وزن آن 78 کیلوگرم، بردش 2000 کیلومتر و حداکثر ارتفاعش هم 7000 متر است. |
38. پهباد هما:این پرنده امکان پرواز به صورت هیبردی (عمودی و کروز) را داراست. وزن آن 33 کیلوگرم و حداکثر ارتفاعش 12000 متر عنوان شده است. همچنین قابلیت حمل بار تا 5 کیلوگرم، برد 150 متری و مداومت پرواز 10.5 ساعت از سایر ویژگی هایش است. |
39. پهباد ناصح:پهباد – جت ناصح، محصولی الگوبرداری شده از پهباد Beechcraft MQM-107 Streaker آمریکا است. سرعتش 295 کیلومتر برساعت و ارتفاعش پروازش 12 متر است. عملیات شناسایی، جنگ های هوایی، جنگ الکترونیک و…. از اهداف تولید این پهپاد جذاب ایرانی است. |
40. پهباد فرپاد:این پهباد که لقبش ((چشم بُرنده ی کماندوهای ارتش)) است دارای برد 20 کیلومتر و مداومت پروازی 45 دقیقه است. این محصول جزء دسته محصولات ((پهبادهای دست پرتاب)) است که به دلیل سبک بودن توسط نیروانسانی پرتاب می شود. |
41. پهباد هدف 3000:این پهباد کوچک می تواند تا 140 کیلومتر سرعت را ایجاد کند. البته که این پهباد شباهت زیادی به پهبادهای تلاش دارد. همچنین این پهباد یکی از اعتضای لیست پهبادهای رادار گریز در ایران است. وزنش هم تا 1300 کیلوگرم اعلام شده است. |
بیشتر بخوانید: دوربین مداربسته نظامی چه نوع دوربینی است؟ | بررسی انواع دوربین های نظامی و کاربرد آن

مشهورترین پهباد های رژیم صهیونیستی
رژیم متخاصم اسرائیل با توجه به حمایت هایی که از سایر کشورهای قاره اروپا و آمریکا، به خصوص ایالات متحده آمریکا دریافت می کند، ریزپرنده هایی با قابلیت های متفاوت را تولید کرده و برای حملات خود استفاده می کند. در این بخش تعدادی از این پهبادها را بررسی خواهیم کرد:
1. پهباد مسطیفاین پهباد، یکی از ریزپرنده های برای عملیات های شناسایی – رزمی استفاده شده و خانوادهی پرنده های هرون (Heron) و هاروپ (Harop) است. این پهباد اولین پرنده ی ساخته شده توسط این رژیم بوده است. مداومت پرواز این پهباد 7 ساعت و بردش حدودا 50 کیلومتر است. |
2. پهباد اسکات (IAI Scout)پرنده ای کوچک با قابلیت کنترل از راه دور با امواج رادیویی است. سرعتش 176 کیلومتر بر ساعت بوده و دوربین ساعت در زیر آن به صورت 360 درجه قرار گرفته است. همچنین مداومت پروازی این پهباد تقریبا 7 ساعت تخمین زده شده است. |
3. پهباد آر کیو 2 پاینیر (RQ-2-Pioneer-1)این پهباد محصولی مشترک بین سازمان های تولید پهباد در اسرائیل و آمریکا بوده و محصولی است که نقاط ضعف ریزپرنده ی اسکات را برطرف کرده است. وزن این پرنده 205 کیلوگرم و سرعتش 200 کیلومتر برساعت تخمین زده شده است. |
4. ار کیو5 هانتر (RQ-5 Hunter)این پرنده یکی دیگر از پهبادهای مشترک آمریکایی-اسرائیلی است. وزنش 727 کیلوگرم، سرعتش 260 کیلومتر بر ساعت و مداومت پروازش 11.5 ساعت مشخص شده است. این مدل پهباد به دلیل مسائل فنی خیلی سریع از چرخه ی تولید خارج شده است. |
5. پهباد هرموس 450این ریزپرنده چند منظوره تاکتیکی، برای پرواز های طولانی (عملیات های نیازمند مداومت پروازی بالا) ساخته شده است. سرعت این پهباد 130 کیلومتر برساعت بوده و امکان پرواز مداوم تا 20 ساعت را نیز دارد. همچنین می تواند تا 5300 متر از سطح زمین فاصله بگیرد. |
6. پهباد هرموس 900این پهباد هم برای پروازهای طولانی طراحی شده است، با این تفاوت که از سیستم های ماهواره ای (به جای سیستم رادیویی) برای هدایت پرنده استفاده می کند. وزن این ریزپرنده 360 کیلوگرم بوده و تا 36 ساعت به صورت مداوم می تواند پرواز داشته باشد. |
7. پهباد ایتن (پهباد هرون تی پی)این پرنده بزرگترین و دوربردترین پهباد تولید شده توسط این رژیم است. وزن این پهباد 4650 کیلوگرم، سرعتش 370 کیلومتر بر ساعت است. همچنین می تواند تا 70 ساعت به صورت مداوم پروازهای عملیاتی را پشتیبانی کند. |
8. پهباد هاروپ (IAI Harop)این پهباد با داشتن کلاهک انفجاری 23 کیلوگرمی، سنگین ترین و قوی ترین انفجارها را می تواند رقم بزند. برد این پرنده تا 1000 کیلومتر تخمین زده شده است. در بعضی از منابع این پهباد را مخرب ترین پرنده ی رژیمی اسرائیلی عنوان کرده اند. |
9. پهباد هارپیاین پهباد تقریبا از نظر خطرناک بودن و میزان تخریب شبیه به پهباد هاروپ است. البته قابلیت رادارگریزی مهمترین تغییر در ساخت این پهباد نسبت به پرنده ی هاروپ است. وزنش 128 کیلوگرم، سرعتش 185 کیلومتر بر ساعت اعلام شده است. |
10. پهباد ویوو(IAI-I-View)این پهباد با حجم و اندازه ی کوچک خود، پرنده ای مهم برای شناسایی و جمع آوری اطلاعات است. وزن این پهباد 15 کیلوگرم و سرعتش 185 کیلومتر برساعت عنوان شده است. همچنین می تواند مداومت پروازی 7 ساعت را داشته باشد. |
معرفی پهباد FPV انتحاری
در دنیای پهبادها، پرنده ای وجود دارد که به وسیله ی دید اول شخص (First Person Visit) هدایت می شود. به عبارتی دیگر، این پهبادها با استفاده از وسایل ارتباطی مجهز، دقیق و آنلاین تصاویر و اطلاعات خود را جهت تصمیم گیری و اقدام توسط اپراتور خود، به مرکزی ارسال می کنند. این پهباد های کوچک برعکس پهبادهایی هستند که براساس برنامه ریزی های صورت گرفته به سمت هدف خود حرکت می کنند. پرنده های بدون سرنشین FPV به دلیل مانورپذیری بالا، کوچک بودن، سبک تر بودن، هزینه ی تولید پایین تر و… گزینه های مناسبی برای جنگ به صورت غیرمستقیم است.
بیشتر بخوانید: پهپاد FPV، معرفی و نحوه کار ریز پرنده های اِف پی وی
سؤالات متداول
پهباد یا پهپاد؟ کدام صحیح است؟
پهپاد کنترلی صحیح و پهباد ناصحیح است. پهپاد مخفف عبارت “پرنده هدایتشونده از دور” است؛ بنابراین کلمه پهباد کاملاً اشتباه خواهد بود.
چگونه پهپاد را شارژ کنیم؟
پهپادها بر اساس مدل، دارای شارژر و باتری متفاوتی هستند؛ بنابراین باید حتماً از شارژر اصلی خود پهپاد برای شارژکردن آن استفاده شود. شارژهای اصلی به همراه خود پهپاد در زمان خرید به کاربر ارائه داده میشوند. پهپاد را باید به پورت مخصوص شارژر متصل کرد و سپس آن را به منبع برق متصل نمود. برای شارژ کردن پهپاد باید حتماً توجه داشت که پس از سبزرنگ شدن چراغ نشانگر شارژ، دستگاه را از برق جدا کنیم تا باتری آن آسیب نبیند.
منظور از اتوپایلوت پهپاد چیست؟
اتوپایلوت سیستمی در پهپاد است که امکان پرواز یا عملکرد خودکار را برای آن ایجاد میکند. در شرایط اتوپایلوت، پهپاد میتواند بدون نیاز به اپراتور و بهصورت خودکار پرواز کند و مسیرهای از پیش تعیین شده را دنبال نماید. بهصورت کلی، اتوپایلوت سیستمی برای پرواز خودکار، برنامهریزی مسیر پرواز، حفظ پایداری و تعادل پهپاد و بازگشت خودکار به خانه است. علاوه بر این موارد اتوپایلوت پهپاد را به انجام عملیات پیچیده، موقعیتیابی و استفاده از سنسورها قادر میسازد.
کوچکترین پهپاد جهان / کوچکترین پهپاد دنیا چیست؟
کوچکترین پهپاد جهان که به نانو پهپاد یا PHAZT نیز شهرت دارد از اندازه میکروسکوپی برخوردار است و برای کاربردهای گوناگونی مورد استفاده قرار میگیرد. نانو پهپاد بهعنوان کوچکترین پهپاد دنیا در مدلهای مختلفی تولید شده است. برخی از مدلهای این پهپاد عبارتاند از: PHANTOM-X، پهپاد نانو بلک هورنیت و Nano Quadcopters. در میان این موارد Nano Quadcopters کوچکترین پهپاد دنیا است؛ زیرا اندازه آن 3 سانتیمتر و وزنش 20 گرم است.
پهپاد عمودپرواز ایرانی کدام است؟
شاهین، مهاجر-6، شاهد 129 و پهپاد آرک بهعنوان پهپاد عمودپرواز ایرانی شناخته میشوند. این پهپادها میتوانند بهصورت عمودی و بدون باند از زمین بلند شوند یا فرود آیند.
پهباد چه شکلی است؟
پهپاد یا هواپیماهای بدون سرنشین در حالت ها و ابعادهای مختلف تولید می شوند. البته که عادی ترین حالت آن با 4 ملخ (که به کوادکوپتر شهرت دارد) دیده می شود. همچنین جنس پهباد نیز از مواد مختلف پلاستیکی، فلزی یا فرآوری شده می تواند تولید شده باشد.
امکان تهیه پهبادهای دوربین دار برای افراد عادی هم وجود دارد؟
بله. امکان تهیه این پرنده برای تصویربرداری، تحقیقات و… ممکن است. البته برای این موضوع باید مجوزهای لازم را دریافت کرد. به علاوه که قیمت پهباد کنترلی ارزان و یا قیمت پهباد کنترلی دوربین دار در بازار هم کم نیست.
پهباد سمپاش چیست؟
این مدل پهباد، با داشتن مخزنی محدود می تواند محتویات خود را جهت سمپاشی مزارع و گلخانه ها به صورت دقیق و یکدست پخش کند. استفاده از پرنده های سمپاش (پهبادهای سمپاشی) هم نیاز به اخذ مجوز دارد.
آیا استفاده از پهباد فیلم برداری نیاز به مجوز دارد؟
بله. استفاده از این پهباد هم برای هرگونه فیلمبرداری و عکس بردای نیاز به مجوز دارد.
فرق پهباد و ریزپرنده در چیست؟
تفاوت اصلی آنها در مقیاس شان است. پهباد هواپیمایی بدون سرنشین است اما ریزپرنده، پرنده ای هواگرد در حد چند گرم است. می توان گفت هر ریزپرندهای یک پهپاد است، اما هر پهپادی ریزپرنده نیست.
انواع پهپاد نظامی ایران (انواع پهپاد ایرانی) کدامند؟
انواع پهپاد های ایران را باید در 3 گروه بررسی کرد. پهپادهای شناسایی و نظارتی مهاجر و شاهد ۱۲۹ هستند. پهپادهای رزمی و تهاجمی ایرانی شاهد ۱۳، کمان ۱۲، آرش، کرار و کمان ۲۲ هستند. پهپادهای بزرگ و استراتژیک ایران هم غزه، فطرس نامیده شده اند. بیشتر این پهبادها در لیست خطرناک ترین پهپاد ایران و لیست بهترین پهپاد ایران قرار می گیرند.
انواع ریز پرنده ها چند مدل هستند؟
انواع ریزپرندهها شامل نانوپرندههای (بسیار کوچک و سبک، مانند Black Hornet)، پهپادهای انبوهساز در تعداد بالا با هوش مصنوعی (مانند Perdix) و پهپادهای انتحاری یا کامیکازه (برای انفجار روی هدف) هستند.
پهپاد چه شکلیه؟
شکل پهبادها متنوع است، امّا اغلب شبیه به هواپیماهای کوچک با بالهای ثابت و پروانههای متعدد بوده و رایج ترین مدل آن هم چهار ملخه (چهار پروانه) است.
جمعبندی پهباد کنترلی دوربین دار
بدون شک، پهپادها یا پرندههای بدون سرنشین که امروزه جایگاه بسیار ویژهای در جوامع مختلف پیدا کردهاند، در آینده پیشرفتهای زیادی خواهند داشت. پیشبینیها حاکی از آن هستند که پهپادهای خودران در آینده با استفاده از الگوریتمهای هوش مصنوعی قادر به انجام امور همچون یک ربات کاملاً هوشمند باشند. گسترش استفاده از پهپاد در حملونقل و بهکاربردن انرژی خورشیدی برای تأمین شارژ پهپاد از مسائل مهمی هستند که دررابطهبا آینده این پرندههای بدون سرنشین مطرح میشوند. پهپادهای ایرانی جایگاه مهمی در جهان پیدا کردهاند و باوجود تحریم، یکی از نقاط قوت ایران محسوب میشوند. بدون شک، پهپاد بدون سرنشین ایران در آینده از پیشرفتهای چشمگیری برخوردار شود و توجه کشورهای پیشرفته دنیا را به خود جلب نماید.






































