فیبر به ایکس نقش بسیار مهمی در راهاندازی اینترنت پرسرعت دارد؛ همانطور که میدانید اینترنت پرسرعت به بخشی جداییناپذیر از زندگی امروزه ما تبدیل شده است و بهوفور مورداستفاده قرار میگیرد؛ به صورتی که کسبوکارها و فعالیتهای زیادی به واسطه اینترنت انجام میشوند. از سوی دیگر، مختل شدن اینترنت پرسرعت در جوامع مشکلات زیادی را برای زندگی مدرن امروزی ایجاد میکند. تمامی این مسائل تحتتأثیر کابل فیبر نوری و معماری FTTX هستند. علاوه بر تأثیرات مثبت FTTX روی اینترنت و افزایش سرعت آن، انتقال انواع دادههای صوتی و تصویری در شبکهها نیز با روی کار آمدن کابل فیبر نوری و بهرهگرفتن از این تکنولوژی متحول شده است. در نتیجه امروزه با کمک معماری فیبر نوری یا اف تی تی ایکس میتوان اطلاعات را با سرعت بالا، تأخیر کم و پایداری مناسب در شبکههای مختلف جابهجا کرد.
بیشتر بخوانید: پیگتیل فیبر نوری pigtail
فیبر به ایکس (fiber to the x) چیست؟
فیبر به ایکس با نامهای مختلفی شناخته میشود و به آن FTTX (اف تی تی ایکس) یا (FIBER TO THE X) نیز گفته میشود. اف تی تی ایکس یا همان فیبر به ایکس اصطلاحی برای ساختار شبکه پهن باند است که در آن از فیبر نوری برای اتصالات و ارتباطات مخابراتی استفاده میشود. به زبان سادهتر FTTX اصطلاحی است که به انواع زیرساختهای مخابراتی متشکل از فیبر نوری اشاره دارد و انتقال دادهها تا نقطه مشخصی از شبکه به واسطه فیبر نوری انجام میشود.
ازاینجهت حرف X در انتهای نام فیبر به ایکس بیانگر نقطهای است که کابل فیبر نوری در آن به پایان رسیده و بعد از آن کابل مسی، شبکه بیسیم یا کابل شبکه معمولی مورداستفاده قرار گرفته است. لازم به ذکر است که کابل فیبر نوری از ظرفیت بسیار بالایی برای حمل داده برخوردار است. به همین دلیل در حال حاضر ارسال داده در مسافتهای طولانی توسط کابل فیبر نوری انجام میشود و کابل فیبر نوری به میزان قابلتوجهی جایگزین کابل مسی شده است.
انواع مدلهای FFTX
پیکربندی FTTX از مدلهای مختلفی برخوردار است که هر یک از آنها انتقال فیبر نوری تا نقطه مشخصی از شبکه را نمایش میدهند. انواع مدلهای FFTX مواردی به شرح زیر هستند:
FTTH | فیبر تا خانه | Fiber to the Home
کابلکشی فیبر نوری تا محل زندگی انجام میشود و مانند یک جعبه بیرون دیوار خانه نصب میشود. علاوهبرآن، کابل فیبر نوری تا بخشهای داخلی واحدهای مسکونی نیز راه مییابد و در داخل خانه یا آپارتمان توسط فیبر نوری کابلکشی میشود. در نتیجه ساکنان یکخانه یا آپارتمان به واسطه کابل فیبر نوری FTTH میتوانند از اینترنت خانگی پرسرعت استفاده کنند یا از استریم 4K بهره ببرند. در واقع FTTH به ارائه خدمات صوتی، تصویری و داده به خانهها و واحدهای مسکونی میپردازد.
FTTB | فیبر تا ساختمان یا محل کسبوکار | Fiber to the Building/Business
کابل فیبر نوری در حقیقت تا قسمت مشخصی از یک آپارتمان یا خانه وارد میشود و پس از آن از کابلکشی با سیم مسی یا CAT 5/6 استفاده میشود. بهعنوانمثال کابل فیبر نوری تا لابی یک ساختمان یا شرکت راه مییابد و برای بخشهای داخلیتر از سایر انواع کابل ذکر شده استفاده میشود. به این حالت FTTB میگویند.
FTTP | (فیبر تا محل کسبوکار) | Fiber to the Premises
FTTP اصطلاحی کلی است که به FTTB و FTTH اشاره دارد و از شرایط این دو پیکربندی بهصورت همزمان برخوردار است. در مواقعی که شبکه فیبر نوری برای محل کسبوکار کوچک یا خانه مورداستفاده قرار میگیرد، از این اصطلاح استفاده میشود.
FTTD | فیبر تا میز کار | Fiber to the Desk
FTTD بیانگر حالتی است که در آن فیبر نوری از اتاق مرکزی کامپیوتر به مبدل فیبر در نزدیکی میز کاربر مورداستفاده قرار میگیرد و بدین شکل موجب برقراری ارتباط میان اتاق مرکزی و میز کاربر میشود. کابلکشی به روش FTTD در شرکتها و دیتاسنترها بسیار کاربرد دارد.
FTTO | فیبر به دفتر کار | Fiber to the Office
زمانی که از فیبر نوری برای اتصال اتاق مرکزی کامپیوتر به سوئیچ کوچک مخصوص استفاده شد به آن پیکربندی FTTO میگویند؛ در این پیکربندی، سوئیچ کوچک مخصوص در محل کار کاربر قرار گرفته است و ارتباط برقرار میشود. لازم به ذکر است که سوئیچ کوچک مخصوص بهعنوان FTTO شناخته میشود و به کمک کابل استاندارد شبکه، سرویس اترنت ارائه می دهد. FTTO در مواقعی که به امنیت، سرعت بالا و مقیاسپذیری نیاز باشد، بسیار کاربردی است.
FTTE | فیبر تا باکس شبکه | Fiber to the Enclosure
FTTE به معنای فیبر تا محفظه یا باکس شبکه است و در این مدل از پیکربندی فیبر نوری لازم است که کابلکشی تا محفظه شبکه که در داخل ساختمان یا طبقات است، انجام شود. پس از آن نیز به واسطه کابل مسی یا کابلهای CAT6/CAT7 به تجهیزات یا کاربران متصل میشود.
FTTZ | فیبر تا منطقه | Fiber to the Zone
FTTZ به معنای فیبر تا یک منطقه مشخص از ساختمان است و استفاده از کابل فیبر نوری در این پیکربندی به باکس یا اتاق ثابت ختم نمیشود؛ بلکه فیبر تا نزدیک منطقه مشخصی از کاربران امتداد مییابد. بهعنوانمثال در این روش کابل فیبر نوری تا سالن کنفرانس، آزمایشگاه و… راه مییابد. پس از آن دادهها از طریق کابل مسی و سوئیچ منطقهای به دستگاه نهایی منتقل میشوند.
بیشتر بخوانید: فیوژن فیبر نوری چیست؟ + انواع دستگاه فیوژن فیبر نوری
FTTF | فیبر تا طبقه | Fiber to the Floor
FTTF که به معنای فیبر نوری تا طبقه است، اغلب برای ساختمانهای چندطبقه مورداستفاده قرار میگیرد. در پیکربندی FTTF کابل فیبر نوری بهصورت مجزا به هر یک از طبقات راه مییابد و از داخل آن طبقه اتصال نهایی به کاربران با کابل شبکه یا وایفای برقرار میشود. لازم به ذکر است که FTTF شباهت زیادی با FTTB دارد؛ اما تفاوتهای موجود میان این دو نوع کابل باعث میشود که آنها از هم مجزا باشند.
FTTN | فیبر تا گره | Fiber to the Node
FTTN یکی از مهمترین پیکربندیهای اف تی تی ایکس است و در شبکههای ترکیبی متشکل از فیبر نوری، کابل مسی و کابل کواکسیال کاربرد دارد. FTTN که به معنای فیبر تا گره است، کابل فیبر را تا یک گره مرکزی یا NODE امتداد می دهد؛ بهگونهای که فاصله کابل تا کاربران در حدود چندصدمتری یا حتی چند کیلومتر است. پس از کابلکشی فیبر نوری تا NODE از کابل مسی یا کواکسیال برای اتصال به خانه و دفاتر استفاده میشود. در پیکربندی FTTN، اتصال نهایی با کاربر از طریق سیم تلفن انجام میشود.
FTTLA | فیبر تا آخرین تقویتکننده | Fiber to the Last Amplifier
در پیکربندی FTTLA که از معماریهای مهم اف تی تی ایکس است، فیبر نوری تا اخرین تقویتکننده سیگنال در شبکه کابل کواکسیال امتداد داده میشود و پس از آن نیز سیگنال به واسطه کابل کواکسیال به دست کاربران میرسد و توزیع میشود. FTTLA در شبکههای کابلی تلویزیونی یا اینترنت کابلی بهوفور استفاده میشود.
FTTC | فیبر تا خیابان | Fiber to the Cabinet | Fiber to the Curb
FTTC شباهت زیادی به FTTN دارد اما در این پیکربندی، کابینت یا دکل خیابانی فاصله کمتری به محل مشتری دارد و حدوداً نزدیک 300 متر میان مشتری و کابل فاصله است.
FTTK | فیبر تا کیوسک | Fiber to the Kerb/Kiosk
FTTK شباهت بسیار زیادی به FTTC دارد و در مشابه آن در نظر گرفته میشود. در بسیاری از مواقع پیکربندی کابل نوری FTTK بهعنوان جایگزین FTTC استفاده میشود؛ یا به بالعکس. در پیکربندی FTTK بهعنوان یکی از مدلهای FIBER TO THE X، فیبر نوری از مرکز شبکه (مرکز مخابراتی یا ISP) کشیده میشود و تا نزدیکترین جعبه توزیع یا باکس (Kiosk) در حاشیه خیابان یا کوچه (نزدیک خانه یا دفتر کار) ادامه دارد.
بیشتر بخوانید: تفاوت کابل فیبر نوری خاکی (OBFC) و دفنی (OBUC)
فواید fiber to the x
- سرعت بسیار بالا در انتقال داده
- پهنای باند بسیار زیاد
- پشتیبانی از چندین سرویس بهصورت همزمان
- امکان استفاده برای کاربردهای آیندهمحور و تکنولوژیهای جدید
- کیفیت اتصال بالا و پایداری
- مقاومت در برابر اختلالات الکترومغناطیسی
- عدم ایجاد نوسان به دلیل آبوهوا یا نویز الکتریکی
- قطعی و تأخیر بسیار کم
- کاهش هزینههای بلندمدت
- امکان ارتقای آسان زیرساختهای فیبر نوری
- پشتیبانی از تعداد کاربران زیاد در مناطق پرتراکم
- مصرف برق کم و کمک به پایداری زیست محیطی
- طول عمر بالا و نیاز بسیار کم به تعویض کابلها
- کاهش ضایعات الکترونیکی
سؤالات متداول
تفاوت FTTF با FTTB چیست؟
FTTF فیبر را تا طبقات داخل ساختمان امتداد می دهد و برای ساختمانهای چندطبقه یا برجها استفاده میشود؛ اما FTTB کابل فیبر نوری را تا ورودی ساختمان امتداد می دهد و پس از آن کابل کواکسیال یا فیبر نوری استفاده میشود.
آیا پیکربندی فیبر نوری FTTX در همه شهرها و استانها قابلدسترس است؟
خیر. در حال حاضر پوشش فیبر نوری بیشتر در شهرهای بزرگ و مناطق پرجمعیت وجود دارد. روستاها و مناطق حاشیهای ممکن است هنوز تحت پوشش نباشند.
آیا پیکربندی FTTX ایمنتر از کابل مسی است؟
بله. فیبر نوری در برابر استراق سمع، تداخل الکترومغناطیسی و نشت اطلاعات مقاومتر است.
آیا برای ساختمانهای قدیمی میتوان از فیبر به ایکس استفاده کرد؟
بله کابلکشی از نوع فیبر نوری به ایکس برای ساختمانهای قدیمی امکانپذیر است؛ اما معمولاً پیچیدگیهای کابلکشی برای این ساختمانها بیشتر است؛ زیرا ساختمانهای قدیمی فاقد کانال کابلکشی مناسب هستند و ساختار آن قدیمی است. به همین دلیل در برخی از مواقع، کابلکشی فیبر نوری برای ساختمانهای قدیمی به بازسازی بنا یا دریافت همکاری از ساکنین نیاز خواهد بود.
هزینه نصب اولیه کابل فیبر نوری FTTX چهقدر است؟
هزینه نصب اولیه FTTX در مقایسه با کابل ها و فناوری های سنتی گران تر است. خصوصا کابلکشی فیبر نوری برای ساختمان های قدیمی به صرف هزینه بیشتری نیاز دارد؛ زیرا برای این ساختمان ها لازم است که زیرساخت ها برای کابلکشی آماده شوند. بهصورت کلی هزینه نصب اولیه کابل فیبر نوری به نوع FTTX، میزان نیاز به کابلکشی و… وابسته است.
