سرور RADIUS، پروتکلی امن و مقیاس پذیر است که برای مدیریت دسترسی کاربران به منابع مختلف شبکه طراحی شده است. این سرور در لایه Application اجرا می شود و قابلیت کنترل متمرکز دسترسی ها و تعیین سطوح دسترسی برای کاربران مختلف را دارد. RADIUS قادر است برای صدور مجوز ورود کاربر، از انواع روشهای احراز هویت نظیر نام کاربری و رمز عبور، گواهیهای دیجیتال و روش های بیومتریک استفاده کند و به سازمان ها این امکان را میدهد که بصورت کاملا منعطف از زیر ساخت های شبکه خود مراقبت کنند. در ادامه این مقاله ضمن پاسخ به سوال سرور RADIUS چیست؟ اطلاعات بیشتری پیرامون نحوه عملکرد و انواع نرم افزارهای این سرور و همچنین معیارهای مهم خرید سرور RADIUS ارائه می شود.
بیشتر بخوانید: خرید سرور HP، مشخصات و راهنمایی قیمت و خرید سرور اچ پی HPE
سرور RADIUS چیست؟
تامین امنیت و محافظت از زیر ساخت ها در شبکه های مختلف کامپیوتری از اهمیت زیادی برخوردار است و به کمک ابزارها و روش های مختلفی انجام می شود. همانطور که اشاره شد، سرور RADIUS یا (Remote Authentication Dial-In User Service) یک پروتکل با امنیت بالا برای مدیریت دسترسی و احراز هویت کاربران از راه دور است که در لایه Application اجرا می شود. این پروتکل مقیاس پذیر بطور ویژه برای ارائه خدمات احراز هویت، حسابداری (AAA) و کنترل دسترسی کاربران به منابع مختلف شبکه طراحی شده است و توانایی مدیریت دسترسی کاربران به شبکههای مختلف، از جمله VPN، سرویسهای ابری و وای فای را از طریق یک سرور مرکزی دارد. این سرور بخصوص برای استفاده سازمان هایی که فاقد سیستم احراز هویت مرکزی هستند یا کاربران با دستگاه های مختلف به زیر ساخت های آن ها دسترسی دارند بهینه شده است.
خرید سرور RADIUS
هنگام انتخاب و خرید سرور radius باید به فاکتورهای مهمی مانند سازگاری با زیر ساخت های موجود، مقیاس پذیری و قابلیت انطباق با نیازهای آینده، هزینه خرید لایسنس و استقرار، برخورداری از پشتیبانی فنی و خدمات پس از فروش و… توجه کافی داشته باشید. همچنین، انتخاب یک مسیر استقرار و پیکربندی ایمن و تامین ابزارهای تست و مانیتورینگ به همراه نرم افزار مناسب هنگام انتخاب و پیاده سازی سرور ردیوس از اهمیت زیادی برخوردار است.
قیمت سرور RADIUS
بطور کلی قیمت سرور RADIUS به نوع سرور بستگی دارد و خود تابع مجموعه ای از هزینه ها از جمله هزینه مالکیت، هزینه خرید لایسنس، مدت زمان اشتراک و…است. همچنین، می توان گفت قیمت نهایی خرید سرور ردیوس و هزینه های نصب و راه اندازی آن بسته به نوع سرور، خدمات پشتیبانی و فنی، قابلیت های جانبی، زیر ساخت های لازم برای نصب و… در مدل های مختلف متفاوت است.
مراحل کار و احراز هویت سرور RADIUS
مراحل تامین امنیت و احراز هویت در سرور RADIUS به ترتیب زیر است..
- درخواست کاربر: هنگامیکه کاربر برای اتصال به منابع درخواست میدهد، اطلاعات ورود مانند نام کاربری و رمز عبور را وارد می کند تا سرور ردیوس در بتواند درخواست را بررسی کند.
- احراز هویت: در این مرحله radius server، اطلاعات کاربر را با اطلاعات موجود در پایگاه داده خود مقایسه کرده تا در صورت معتبر بودن درخواست را تأیید و در غیر اینصورت رد کند.
- صدور مجوز ورود: اگر احراز هویت موفقیت آمیز باشد، RADIUS پیغام تأیید را به مشتری ارسال می کند. البته سطح دسترسی برای مشتریان مختلف متفاوت است و می تواند شامل محدودیت زمانی یا محدودیت در دسترسی به برخی از منابع باشد.
- پایش و ردیابی همزمان کاربر: در تمام مدتی که کاربر از منابع شبکه استفاده می کند؛ سرور ردیوس دسترسی وی را ردیابی کرده تا اطمینان حاصل شود که تنها به سطوح مجاز دسترسی پیدا کرده است.
- حسابرسی بعد از خروج کاربر: با پایان یافتن استفاده کاربر از منابع که می تواند به علت اتمام محدودیت زمانی تعیین شده یا جدا شدن عمدی کاربر از شبکه باشد، سرور RADIUS پایان جلسه را تأیید و فعالیت کاربر را برای حسابرسی ثبت می کند.
معرفی احراز هویت در سرور با AAA
اصطلاح AAA مخفف سه واژه مهم در حوزه امنیت شبکه است که هر یک از آن ها به یک اصل مهم در امنیت شبکه radius server اشاره دارد. پیاده سازی یکپارچه این سه اصل امنیتی در سرور ردیوس، از دلایل اصلی ضریب اطمینان بالا و عملکرد ایمن این سرور است.
- Authentication (احراز هویت): این فرایند در واقع همان مرحله شناسایی و راستی آزمایی هویت کاربران است که از طریق پروتکل های امنیتی مانند تعیین رمز عبور و نام کاربری، گواهی دیجیتال، کارتهای هوشمند یا احراز هویت چند عاملی انجام می شود.
- Authorization (مجوز):سرورهای RADIUS داده های مربوط به احراز هویت کاربران را در اکتیو دایرکتوری ذخیره میکنند. پس از تطابق داده های ورودی توسط کاربر و بانک داده سرور، در صورت معتبر شناخته شدن کاربر سرور بر اساس سطوح دسترسی تعیین شده اجازه استفاده از منابع را به کاربر میدهد.
- Accounting (حسابداری): ردیابی و ثبت فعالیتهای کاربر در شبکه علاوه بر کنترل سطح دسترسی مجاز در تمام زمانی که کاربر به شبکه متصل است؛ امکان محاسبه میزان ترافیک مصرفی و زمان استفاده از منابع را برای امور حسابداری فراهم می کند.
بیشتر بخوانید: سرور دل | خرید Dell Server، لیست قیمت سرور Dell
انواع سرورهای ردیوس
انواع سرورهای RADIUS را می توان از جنبه های مختلفی از جمله نوع کاربرد، نحوه عملکرد و … در دسته بندی مختلف قرار داد. در رایج ترین طبقه بندی انواع سرور ردیوس بر اساس نحوه کنترل دسترسی شامل موارد زیر هستند.
- سرور RADIUS متمرکز: این نوع سرور radius، برای شبکه های بزرگ و چند لایه ایده آل است و می تواند تمامی اطلاعات کاربران و جزییات مربوط به فرآیندهای امنیتی و احراز هویت را در یک مکان متمرکز مدیریت کند.
- سرور RADIUS توزیع شده: همانطور که از نام این سرور مشخص است اطلاعات مربوط به مجوزهای دسترسی کاربران و تنظیمات احراز هویت را در بین سرور های مختلف توزیع میکند. این توزیع اطلاعات به بهره وری بیشتر و حفظ پایداری سیستم در مقابل تهدیدات احتمالی کمک می کند.
- سرور RADIUS پروکسی: این مدل از سرور radius، مانند یک حد واسط یا پل ارتباطی بین کلاینت و سرور متمرکز یا توزیع شده قرار می گیرد و اطلاعات را بین این دو رد و بدل می کند. در سیستم های پر ترافیک و چند لایه برای تقسیم بار ترافیکی و بهبود عملکرد سیستم می توان از این مدل سرور ردیوس استفاده کرد.
ویژگی های Radius سرور
برخی از مهمترین ویژگی ها و قابلیت های Radius سرور شامل موارد زیر هستند.
- این سرورها دارای پیکربندی پیچیده هستند و نصب و راه اندازی آن ها نیازمند منابع سخت افزاری و نرم افزاری متعدد است.
- در صورت قطعی اینترنت امکان عدم دسترسی به خدمات سرور ردیوس وجود دارد.
- این سرور به دلیل استفاده از روش احراز هویت AAA، از ضریب اطمینان و امنیت بالایی برخوردار است.
- ردیوس سرور مجز به پشتیبانی فنی مستمر برای اطمینان از عملکرد پایدار است.
- این سرور امکان مدیریت مرکزی تمام دسترسی ها را از یک نقطه مرکزی فراهم می کند.
مراحل نصب و راه اندازی سرور radius
سرور RADIUS شامل مجموعهای از اجزاء سخت افزاری و نرم افزاری مختلف است که با معماری کلاینت -سرور، پیاده سازی شده و امکان مدیریت متمرکز دسترسی را برای شما فراهم میکند؛ اگر قصد دارید خودتان سرور RADIUS را پیاده سازی کنید باید ضمن شناخت اجزا مختلف به نکات مهمی در رابطه با نصب و پیکربندی هریک از اجزای سرور توجه داشته باشید. مراحل اصلی راه اندازی و نصب سرور RADIUS عبارتند از:
- تهیه و نصب ابزارهای مختلف: در این مرحله باید سرور، دستگاه RADIUS NAS، بانک اطلاعات کاربران/دایرکتوری (مثلاً AD و LDAP) و… که برای اتصال به سرور، ثبت اطلاعات کاربران و تعیین سیاست های دسترسی و… به آنها نیاز داریم را تهیه کنید.
- نصب نرمافزار سرور RADIUS : در این مرحله یکی از نرم افزارهای ردیوس که بر اساس نیاز شبکه و سازگاری با زیر ساخت ها انتخاب شده است، را نصب کنید.
- پیکربندی و تنظیمات اولیه: پس از نصب نرم افزار، می توانید تنظیمات اولیه از جمله تنظیمات امنیتی، تنظیم پورتهای ارتباطی، نحوه اتصال و… را انجام دهید.
- افزودن کاربران: در این مرحله تمام کاربرانی که مجاز به استفاده از خدمات سرور radius هستند را برای سرور تعریف کنید.
- تعیین سطوح دسترسی: پس از تعریف کاربران می توانید سطح دسترسی هریک به منابع مختلف سرور را تعیین کرده و برای فعالیتشان محدودیت زمانی تعریف کنید.
- بررسی عملکرد بصورت آزمایشی: پس از نصب و تعریف کاربران، برای اطمینان از صحت تنظیمات و مجوزهای اعطایی، با تلاش برای ورود با یک کلاینت، عملکرد سیستم را آزمایش کنید.
نرم افزارهای تخصصی radius servers
سرور ردیوس دارای چند نرم افزار تخصصی است که هر یک دارای ویژگی های خاصی هستند و از قابلیت های متنوعی پشتیبانی می کنند. برخی از معروف ترین نرم افزارهای radius شامل موارد زیر هستند.
- FreeRADIUS: یکی از نرمافزارهای محبوب و منبع باز سرور radius است که به دلیل برخورداری از پروتکلهای متنوع، امنیت بالا و مقیاس پذیری یکی از بهترین نرم افزارهای ردیوس به حساب می آید. این نرم افزار برای پیاده سازی سرور ردیوس در شبکههای کوچک و متوسط ایده آل است.
- TekRADIUS:یک نرمافزار کاربر پسند و منعطف است که با پشتیبانی از پروتکلهای مختلف و رابط کاربری ساده برای استفاده در شبکه های کوچک بویژه محیطهای ویندوزی بهینه شده است.
- RouterOS: یک سیستم عامل توسعه داده شده توسط MikroTik است که قابلیت مدیریت دستگاههای شبکه از جمله انواع روترها، اکسس پوینت، سوئیچ ها و … را فراهم می کند. این سیستم عامل منعطف برای کنترل دسترسی و حفاظت از منابع شبکه در سازمانهای کوچک و شبکههای خانگی ایده آل است.
بیشتر بخوانید: سرور هوش مصنوعی و سرور گرافیکی | خرید و قیمت AI and GPU Server
جمع بندی
در این مقاله اطلاعاتی در مورد ماهیت، نحوه عملکرد و ویژگی های سرور radius به عنوان یک پروتکل امنیتی محبوب برای حفاظت از زیر ساخت ها در شبکه های کامپیوتری مختلف ارائه شد. این سرور در شبکههای سازمانی، شبکههای ارتباطی و خدمات اینترنت از راه دور، به منظور کنترل و مدیریت دسترسی کاربران به منابع شبکه مورد استفاده قرار میگیرد و به دلیل استفاده از روش احراز هویت AAA از ضریب اطمینان بالایی برخوردار است. اگر شما هم به دنبال یک راهحل ایمن و کاربردی جهت مدیریت دسترسی به منابع شبکه خود هستید، می توانید پس از بررسی نیازهای شبکه و زیر ساخت های موجود از بین انواع سرور RADIUS سازگارترین گزینه را انتخاب کرده و از یک ارائه دهنده معتبر خدمات سرور نظیر شرکت مهندسی مکسا اقدام به پیاده سازی این سرور کنید.
بیشتر بخوانید: انویدیا | قیمت و خرید محصولات برند NVIDIA (کارت گرافیک انویدیا)
سوالات متداول
در این بخش به چند سوال متداول کاربران پیرامون نحوه عملکرد و ویژگی های RADIUS Server پاسخ میدهیم.
ردیوس سرور چیست؟
ردیوس سرور یک سرویس متمرکز برای کنترل دسترسی در لایه Application است که فرآیندهای احراز هویت (Authentication)، مجوزدهی (Authorization) و حسابرسی (Accounting) برای کنترل دسترسی به منابع شبکه استفاده می کند.
معیارهای انتخاب بهترین نرمافزار ردیوس برای سازمان ها کدامند؟
برای انتخاب نرمافزار RADIUS مناسب باید به فاکتورهایی نظیر سازگاری با زیرساختها، قابلیت یکپارچه شدن با Active Directory یا LDAP، انعطاف پذیری، خدمات پشتیبانی و قیمت توجه کنید.
ابزارهای مانیتورینگ و تست سرور ردیوس کدامند؟
ابزارهایی نظیر NTRadPing در ویندوز، radtest در لینوکس، Netdata برای FreeRADIUS و ActiveXperts Network Monitor جهت بررسی، عیبیابی و کنترل عملکرد سرور ردیوس مناسب هستند.
مزایا سرور ردیوس چیست؟
بهره وری بالا، بهره مندی از پروتکلهای امنیتی متعدد برای احراز هویت و اعتبارسنجی کاربران، امکان مدیریت یکپارچه از طریق سیستم مدیریت مرکزی، مقیاس پذیری و پشتیبانی ویژه از مهمترین مزایای این سرور هستند.
مهمترین معایب و محدودیت های RADIUS Server کدامند؟
پیکربندی و راه اندازی پیچیده، نیاز به منابع سخت افزاری و نرم افزاری مناسب، وابستگی به اینترنت و نیاز به دانش جهت مدیریت و نگهداری سیستم RADIUS از معایب این سرور هستند.
چرا به سرور ردیوس سرور AAA هم می گویند؟
سرور RADIUS به عنوان سرور AAA هم شناخته می شود؛ چون از سیستم احراز هویت AAA که مخفف عبارت Authentication، Authorization و Accounting است برای مدیریت و کنترل دسترسی به شبکه استفاده می کند.
تفاوت احراز هویت همزمان و ناهمزمان در سرور ردیوس چیست؟
در حالت احراز هویت همزمان، کاربر با استفاده از رمز عبور، گواهی دیجیتال یا روشهای احراز هویت بیومتریک وارد سیستم میشود و با ارسال داده ها از طریق سرویس گیرنده به سرور RADIUS رد یا پذیرش درخواست مشخص می شود. اما در حالت احراز هویت ناهمزمان، پس از تایید اعتبار RADIUS، سرور احراز هویت، یک چالش (به عنوان مثال، وارد کردن یک کد تصادفی) را برای کاربر ارسال کرده و پس از حصول اطمینان اجازه ورود می دهد.
بهترین سرورهای کمهزینه RADIUS برای سازمانها و شبکههای کوچک کدامند؟
انواع نرم افزارهای FreeRADIUS TekRADIUS و RouterOS بهترین نرم افزارهای کم هزینه و کاربردی برای سرور ردیوس در شبکه های کوچک و متوسط هستند.
